Ἀρχιμανδρίτου Χρυσοστόμου Σταυράκη,
Καθηγουμένου Ἱερᾶς Μονῆς Φανερωμένης

Κάποια στιγμή ὁ θερμός ἀέρας τοῦ Αὐγούστου ἄρχισε νά σβήνει ἕνα ἕνα τά κεράκια στό μανουάλι μπροστά στήν εἰκόνα τῆς Μεταμορφώσεως. Μερικές φλόγες ἔσβηναν μετά ἀπό σκληρή μάχη, ἄλλες μέ τό πρῶτο φύσημα.

Ἡ εἰκόνα αὐτή μέ πῆγε στήν ἀνθρώπινη ζωή, τή φθαρτή καί εὐάλωτη, ὅπου ἡ ὑπερηφάνεια γιά τά ὅποια κεκτημένα ἔχει τή δύναμη καί διάρκεια τοῦ ὀνείρου. Τά πάντα σβήνουν, καίγονται, πέφτουν ἐν ριπῇ ὀφθαλμοῦ.

Τήν ἡμέρα ὅμως τῆς Μεταμορφώσεως γιορτάζουμε ἕνα φῶς ἀναλλοίωτο. Τό ἄκτιστο φῶς τοῦ Θεοῦ, τό ὁποῖο ὁ Χριστός φανέρωσε ἐνώπιον τῶν ἔκθαμβων μαθητῶν. Δέν ἦταν ὁ ἄσαρκος Θεός πού ἔκανε ὁρατή τή δόξα καί θεότητά Του ἀπό τίς νεφέλες.

Ἡ λαμπρότητα πού φανερώθηκε τώρα ἦταν κρυμμένη σέ σῶμα ἀνθρώπινο, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ, τό ὁποῖο ἦταν ἐξ ἀρχῆς ἑνωμένο μέ τή θεότητα καί ἔλαμψε ὅπως ὁ ἥλιος.

Ἔτσι, δέν μεταμορφώθηκε ὁ Χριστός σέ κάτι πού δέν ἦταν προηγουμένως. Μεταμορφώθηκαν οἱ μαθητές, ἀφοῦ ἀπόκτησαν μάτια καί αἰσθήσεις ἱκανές νά δοῦν τήν ἀθέατη μορφή.

Αὐτό πού συνέβη στό ὅρος δέν ἦταν ἁπλῶς ἕνα θαῦμα καί ὅραμα, ἕνα ἀξιομνημόνευτο γεγονός – ὁ Χριστός δέν μᾶς προσφέρει ἐντυπωσιακές διηγήσεις ἤ κάποιον κοινό μύθο γιά νά πορευόμεθα. Μᾶς ἀφήνει προίκα τήν ἴδια τή ζωή Του, τό ἄκτιστο φῶς, πού δέν εἶναι στοιχεῖο τοῦ κόσμου τούτου.

Καί ἐμεῖς καλούμεθα νά ἀποδεχθοῦμε αὐτή τήν προίκα, τήν ὁποία κανείς κλέφτης δέν μπορεῖ νά συλήσει. Καλούμεθα στή δική μας μεταμόρφωση. Νά ἀποκτήσουμε μάτια νοερά καί αἰσθήσεις πού μποροῦν νά γνωρίσουν τή θεότητα τοῦ Χριστοῦ καί νά μετέχουν στή ζωή Του.

Νά βλέπουμε μέ τά μάτια τοῦ Χριστοῦ, νά σκεπτόμεθα μέ τόν νοῦ Του, νά εἰκονίσουμε μέσα μας τήν ὡραιότητά Του, ἡ ζωή μας νά εἶναι ἡ δική Του ζωή. Ὁ μεταμορφωμένος Χριστός ἔδειξε τό «ἀρχέτυπον κάλλος τῆς εἰκόνος», δηλαδή τό κάλλος πού πλαστήκαμε νά εἰκονίσουμε.

Στό Εὐαγγέλιο καί στήν ὑμνολογία τό ὅρος Θαβώρ λέγεται Ὅρος τό Ἅγιον, παρότι στήν πραγματικότητα πρόκειται γιά λόφο. Ναί, ἕνας λόφος μπορεῖ νά εἶναι ὅρος ὑψηλό καί ἅγιο, ὅταν λαμπρυνθεῖ ἀπό τή δόξα τῆς θεϊκῆς φύσεως.

Γι’ αὐτό Ὅρος Ἅγιον λέγεται καί ἡ Θεοτόκος. Ὅρος Ἅγιον εἶναι καί ἡ καρδιά πού γίνεται τόπος ὅπου ὁ Μεταμορφωμένος Σωτήρας φανερώνεται καί κατοικεῖ.

Ὁ Μεταμορφωμένος Χριστός ἀποκαλύπτεται αὐτοπροσώπως στίς καθαρές ψυχές, ὥστε νά τόν γνωρίσουν, νά δοῦν τά ἀθέατα καί νοούμενα, καί νά μετέχουν μέ τρόπο αἰσθητό στή χάρη Του.

Ὁ ἴδιος Χριστός γίνεται καί μέ ἄλλον τρόπο ὁρατός. Φαίνει, εἶναι παρών, διαπλώνει τό φανέρωμά Του στή δημιουργία Του. Ἡ κτίση εἶναι βιβλίο τῆς δυνάμεως καί τοῦ μεγαλείου Του, διηγεῖται τή δόξα Του. Γι’ αὐτό καί ὁ κόσμος εἶναι ἱερός.

Ἡ ἱερότητα τοῦ κόσμου εἶναι ριζωμένη καί στίς πρό Χριστοῦ συνειδήσεις. Τά δάση, γιά παράδειγμα, σέ ἀρκετούς λαούς εἶναι τόποι μυστικοί, κατοικία τῶν θεῶν, καί κάποιες φορές εἶχαν φύλακες ἱερεῖς. Ἕλληνες φιλόσοφοι θεωροῦσαν μάλιστα πώς τά δέντρα ἔχουν ψυχή.

Ἡ ἴδια ἡ ὕλη εἶναι πλήρης θείας χάριτος, μᾶς λέει καί ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, διότι ὁ Χριστός τή δημιούργησε, τήν προσέλαβε καί τήν ἁγίασε. Καί «νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός», διότι ὁ Χριστός φώτισε τό βασίλειο τοῦ θανάτου.

Μά θέλει μάτια κατάλληλα γιά νά γνωρίσουμε καί νά κοινωνοῦμε τή δύναμη καί παρουσία τοῦ Φωτός ποῦ διαπερνᾶ τά πάντα. Καί γιά νά ἀποκτήσουμε μάτια κατάλληλα πρέπει νά ἔχουμε τήν ἀνάλογη προαίρεση καί νά ἀνοίξουμε στό Φῶς τή θύρα τῆς καρδιᾶς μας.

Μήν αὐταπατώμεθα. Ἄν δέν τό κάνουμε, δέν θά παραμείνουμε «καλοί ἄνθρωποι».

Ἄν δέν ἀνεβοῦμε μαζί μέ τόν θεάνθρωπο στό ὅρος, ἄν δέν μεταμορφωθοῦμε μέσα στό φῶς Του, ἄν τοῦ κλείσουμε τήν πόρτα καί δέν μετέχουμε στή ζωή Του, τότε τό πονηρό πνεῦμα θά μᾶς καταλάβει, θά κάψουμε τά πάντα, καί θά πνιγοῦμε στήν αἰθάλη τῶν παθῶν καί τῆς ἀναλγησίας μας.

Ὅσο γιά τούς ἀθεόφοβους πλουτοῦντας, ἡ πτώση θά εἶναι πιό θεαματική ἀπό ἐκείνη τῶν καιομένων δέντρων.

Ὅσοι ὅμως ἐναπόθεσαν εὐλαβικά καί φιλότιμα τό ἀναμμένο κερί τους μπροστά στή Μεταμόρφωση, ἀκόμη κι ἄν σβήσουν ἀπό τόν θερμό ἄνεμο, ἀκόμη κι ἄν χάσουν πάντα τά πρόσκαιρα, θά ξαναβροῦν τά πάντα μέσα στήν ἀκοίμητη φωτιά τοῦ Θεοῦ πού φωτίζει καί δροσίζει καί θά ἀποκαταστήσει τόν κόσμο στήν ὡραιότητά του.

Ἀντιγραφή γιὰ τὸ «σπιτὰκι τῆς Μέλιας»

Περιοδικὸ Ἀργοκοιλιώτισσα
H Παναγία τῆς Νάξου
Ἔτος ΒΚΒ´ –Τεῦχος 97ον
Ἱερά Μητρόπολις Παροναξίας
Ἰούλιος – Δεκέμβριος 2021

Εἰκόνα: «Ἡ Μεταμόρφωση τοιχογραφία στόν Ἅγιο Νικόλαο, Κασνίτζη, Καστοριάς»   ἀπό: Φῶς τῆς Καστοριάς

τὸ «σπιτὰκι τῆς Μέλιας»