το α’μέρος ΕΔΩ

Γιατί στην αρχή, στις προβαπτιστικές τελετές, βλέπουμε τον ιερέα να φυσάει τρεις φορές στο πρόσωπο του βρέφους, που πρόκειται να βαπτιστεί;
Αυτό είναι μια σπουδαία πράξη και έχει πολύ βαθύ νόημα: Ο Θεός όταν έπλασε από χώμα τον πρώτο άνθρωπο, τον Αδάμ, φύσηξε στο πρόσωπό του (αυτό είναι ο θείος ασπασμός στον άνθρωπο) και το νεκρό χωματένιο άγαλμα ζωντάνεψε, γιατί έλαβε μέσα του την αθάνατη ψυχή.

Και εδώ το φύσημα του ιερέα δηλώνει ότι το Βάπτισμα θα δώσει αιώνια ζωή σ’ αυτόν που θα το δεχτεί. Αβάπτιστος ο άνθρωπος είναι νεκρός πνευματικά. Φυσάει δε ο ιερέας τρεις φορές εις τιμήν της Αγίας Τριάδος.

Γιατί πάλι ο ιερέας βάζει το χέρι του πάνω στο κεφάλι του παιδιού, που πρόκειται να βαπτιστεί;
Και η χειρονομία αυτή του ιερέα έχει σημασία. Σημαίνει ότι ο άνθρωπος που έρχεται για το Βάπτισμα ανήκει πια στον Θεό. Βάζει κανείς το χέρι του σ’ ένα πράγμα που το κατέχει. Και ο ιερέας σαν αντιπρόσωπος του Θεού βάζει το χέρι του πάνω στο κεφάλι αυτού που πρόκειται να βαπτιστεί, για να δηλώσει ότι αυτός ανήκει πια στην αγία Εκκλησία και όχι στην κατοχή του Σατανά.

Γιατί γίνονται εξορκισμοί πριν από το Βάπτισμα;
Για να διώξουν τον διάβολο, που με την πτώση του Αδάμ κατέχει τους ανθρώπους, σαν να είναι αιχμάλωτοί του και σκλάβοι του.

Ο Απόστολος Παύλος λέει ότι όλοι οι άνθρωποι, χωρίς Χάρη, «ζούσαν σύμφωνα με την πορεία του κόσμου τούτου, ακολουθούντες τον άρχοντα του αέρος, το πνεύμα που τώρα ενεργεί μεταξύ των απειθών ανθρώπων».

Σε τι στηρίζεται η δύναμη του εξορκισμού;
Εις το όνομα του Ιησού Χριστού, επικαλούμενο με προσευχή και πίστη. Ο Ίδιος ο Ιησούς Χριστός έδωσε στους πιστούς αυτή την υπόσχεση: «Στο όνομά μου θα βγάζουν δαιμόνια» (Μάρκ. 16, 17).

Ποια δύναμη έχει το σημείο του Σταυρού, που χρησιμοποιούμε στους εξορκισμούς και σ’ άλλες περιπτώσεις;
Όποια δύναμη έχει το όνομα του Ιησού Χριστού του Εσταυρωμένου, όταν το επικαλούμαστε με πίστη, την ίδια δύναμη έχει και το σημείου του Σταυρού, όταν το κάνουμε με πίστη.

Ο Κύριλλος Ιεροσολύμων γράφει: «Ας μην ντρεπόμαστε να ομολογήσουμε τον Εσταυρωμένο· ας κάνουμε με παρρησία στο μέτωπο και παντού με τα δάκτυλά μας, την σφραγίδα, τον Σταυρό· και όταν τρώμε και όταν που πίνουμε· όταν πηγαίνουμε κάπου και όταν επιστρέφουμε· πριν από τον ύπνο, όταν είμαστε ξαπλωμένοι στο κρεβάτι και όταν σηκωνόμαστε· όταν ταξιδεύουμε και όταν αναπαυόμαστε.

Ο Σταυρός είναι μέγα φυλακτό· γίνεται δωρεά και από τους φτωχούς και χωρίς κόπο και από τους άρρωστους, γιατί είναι από τον Θεό η Χάρη. Ο Σταυρός είναι το σημείο των πιστών και ο φόβος των δαιμόνων». (Κατήχ. XIII, 36. Migne 33, 816).

Από πού έχουμε την χρήση του σημείου του Σταυρού;
Από τα χρόνια των αγίων Αποστόλων. Βλ. Διον. Αρεοπαγίτου, Περί Εκκλησιαστικής Ιεραρχίας κ. 2 και 5. Βλ. επίσης Τερτυλλιανού de Corn. cap. III, de Resurr., cap. VIII.

Γιατί αλείφεται με λάδι το νήπιο που βαπτίζεται;
Το λάδι αυτό λέγεται «επορκιστό» λάδι, για την δύναμη που έχει να διώχνει τους δαίμονες· την πήρε δε τη δύναμη αυτή με την επίκληση του Θεού και την ευχή και τα σταυροειδή φυσήματα, που έκανε σ’ αυτό ιερέας. Η άλειψη δε του νηπίου με το «επορκιστό» αυτό λάδι έχει πολλές ερμηνείες.

Κατά μία ερμηνεία η πράξη αυτή σημαίνει ότι αυτός που βαπτίζεται ελκύει επάνω του την αγάπη του Θεού, ότι δεν υπάρχει πια έχθρα μεταξύ αυτού και του Θεού, αλλά ειρήνη· γιατί το λάδι γίνεται από την ελιά, που από παλαιά ήταν σύμβολο της ειρήνης.

Ας θυμηθούμε ότι το περιστέρι, που έφερε στον Νώε ένα κλαδί ελιάς, σήμαινε ότι ο κατακλυσμός σταμάτησε (Γεν. 8, 10-11). Στο γεγονός αυτό αναφέρεται και η ευχή που λέγεται για την ευλογία του λαδιού. Η άλειψη, λοιπόν, του ανθρώπου που πρόκειται να βαπτιστεί με λάδι σημαίνει την αγάπη του Θεού σ’ αυτόν, την ειρήνη πια μεταξύ αυτού και του Θεού.

Όπως ο καλός Σαμαρείτης άλειψε από αγάπη με λάδι τον τραυματισμένο από τους ληστές (Λουκ. 10, 34), έτσι και η Εκκλησία αλείφει, από αγάπη πάλι, με λάδι τον τραυματισμένο από το προπατορικό αμάρτημα άνθρωπο και τον θεραπεύει με το Βάπτισμα.

Κατά την ερμηνεία που δίνει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων, το νήπιο αλείφεται με λάδι γιατί αποκόβεται από την αγριέλαιο και κεντρίζεται στην καλλιέλαιο, στην καλή και αληθινή Ελαία, τον Χριστό.

Κατά την ερμηνεία τέλος του ιερού Χρυσοστόμου ο μέλλων να βαπτιστεί αλείφεται με λάδι, όπως παλαιά οι αθλητές αλείφονταν με λάδι για να γλιστρούν από τα χέρια του αντιπάλου, για να υποδουλωθεί έτσι ότι η πνευματική ζωή, που θα αρχίσει ο βαπτιζόμενος, είναι αγωνιστική ζωή. Αλλά ας μη φοβάται, γιατί η Εκκλησία τον οπλίζει με την Χάρη Της και θα σώζεται από τις μεθοδείες του διαβόλου.

Αρχιμανδρίτου Ιερεμίου Φούντα, Ορθόδοξη Κατήχηση,
Ενοριακό Ταμείο Έργων Φιλαδελφίας Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέου Σαλαμίνος, Σαλαμίνα, 1990, σ. 169-178

Συνεχίζεται….

Πηγή:  Ιερός Ναός Αγίου Θωμά Αμπελοκήπων

Εικόνα από: Pinterest

τὸ «σπιτὰκι τῆς Μέλιας»