Παναγία Βρεφοκρατούσα, Ἀσίνου – Βυζαντινό Μουσεῖο ΙΑΜ.

Ἑλένης Ἀναστασίου Ἐκπαιδευτικοῦ

– «Δοξάζω τ’ ὄνομάν της. Ἐκαταφέρναμέ τα τζιαί φέτος. Πάλε ὅμως στήν προσφυγιά. Πάλε ἐκάμαμεν τόν ἑσπερινό σου μακρά πού τήν ἐκκλησιά σου, Παναγία μου!

Πέψε ν’ ἀξιωθοῦν τ’ ἀγγόνια μου τζιαί ἡ δισαγγονούα μου νά σοῦ ἄψουν τά καντήλια στό εἰκονοστάσι τοῦ χωρκοῦ μας, γιατί γιά λλόου μου ἔν ἴξερω ἄν ἰμπορῶ νά ἐλπίζω πιόν…».

– Γιαγιά Ἑλένη, τί κάνεις ἐκεῖ; Μιλᾶς μέ τήν εἰκόνα;

– Ἔλα, Κατερίνα μου! Ἔλα, κόρη μου, νά σοῦ δώσω ἕνα φιλί, γιατί σήμερα μοῦ ἔδωσες πολλή χαρά.

– Ἐγώ; Τί ἔκανα καί σοῦ ἔδωσα χαρά;

– Ἦρθες στόν ἑσπερινό τῆς Παναγίας.

– Καί χάρηκες γι’ αὐτό;

– Βέβαια! Αὐτή ἡ γιορτή εἶναι πολύ σημαντική γιά μένα. Εἶναι ἡ γιορτή τῆς Παναγίας τοῦ χωριοῦ μου, πού τώρα εἶναι κατεχόμενο.

– Ξέρω! Μοῦ μιλάει ἡ μαμά γιά τό χωριό ἀπό τό ὁποῖο κατάγεται ἡ οἰκογένειά της – ὅπως λέει. Ἔκανα καί μία παρουσίαση στήν τάξη καί σέ ὅλους φάνηκε παράξενο πού διάλεξα τό χωριό τῆς μαμᾶς στήν Κύπρο, ἀντί τοῦ μπαμπά πού εἶναι στήν Ἑλλάδα, ὅπου μένουμε. Κανένας ἀπ’ τούς συμμαθητές μου δέν τό ἤξερε.

– Δέν τούς ἀδικῶ. Ἐδῶ δέν ξέρουν τά κατεχόμενα χωριά μας τά Κυπριόπουλα… Μπράβο, ὅμως, πού ἐσύ ἐπέλεξες νά πεῖς στούς συμμαθητές σου στήν Ἑλλάδα γι’ αὐτά.

Τώρα ξέρουν καί κάποιοι ἄλλοι. Ἄν ξεχάσουμε τούς τόπους μας, τούς χάσαμε, κόρη μου. Μά ἄν τούς κρατοῦμε στή μνήμη μας καί τούς ἀγαποῦμε, θά ποθοῦμε τήν ἐπιστροφή μας σ’ αὐτούς. Καί τότε θά ἀγωνιζόμαστε καί θά προσευχόμαστε περισσότερο.

– Πές μου γιά τή γιορτή τῆς Παναγίας, γιαγιά Ἑλένη, νά πῶ στούς συμμαθητές μου ὅταν πάω πίσω.

– Ἄχ, τί ὡραία πού ἤτανε! Ὅλο τό χωριό μαζευόταν στήν ἐκκλησία σάν σήμερα γιά τόν ἑσπερινό. Γέμιζε ὁ ναός μέσα καί ἡ αὐλή ἀπ’ ἔξω. Ψάλλαμε ὅλοι μαζί τό ἀπολυτίκιο καί στό τέλος λιτανεύαμε τήν εἰκόνα στολισμένη μέ λουλούδια καί ραντισμένη μέ ροδόσταγμα.

Καί ὅλοι οἱ χωριανοί εὔχονταν σέ ὅλους «Χρόνια πολλά» κι ἄς μήν τούς λέγανε Μαρίες ἤ Παναγιώτηδες. Ἦταν ἡ γιορτή ὅλων, γιόρταζε ἡ Παναγία μας, ἡ Παναγία ὅλου τοῦ χωριοῦ.

– Καί σήμερα εἶχε λουλούδια καί ροδόσταγμα.

– Ἡ εἰκόνα πού προσκυνήσαμε σήμερα στήν ἐκκλησία ἐδῶ εἶναι πανομοιότυπη μ’ αὐτή τοῦ χωριοῦ μας. Ὁ ἱερέας τῆς ἐνορίας αὐτῆς εἶναι συγχωριανός μου καί τά φρόντισε ὅλα. Φροντίζει ἀκόμα νά κρατᾶ τά ἔθιμα τοῦ χωριοῦ μας. Πόσο ὅμως θά κρατήσει αὐτό; Ἅμα φύγουμε ἐμεῖς, ἡ γενιά μας…

– Θά τά φροντίζουν οἱ ἑπόμενοι!

– Μακάρι… Ἀλλά δυστυχῶς… ἡ μνήμη ξεθωριάζει, κοριτσάκι μου. Καί κυρίως ξεθωριάζει ἡ πίστη μας. Τόν Θεό δέν τόν ἔχουμε προτεραιότητα στήν καθημερινή μας ζωή. Ἔτσι ἦταν καί τότε.

– Μά μόλις μοῦ εἶπες ὅτι γέμιζε ἡ ἐκκλησία μέσα καί ἔξω.

– Στό πανηγύρι! Στίς ἄλλες γιορτές. Τίς Κυριακές. Πηγαίνανε μόνο οἱ γιορτάρηδες καί ὅσοι εἶχαν μνημόσυνα. Ὅπως συμβαίνει καί στίς μέρες μας.

Γι’ αὐτό πῆρα σήμερα τόσο πολλή χαρά. Ἦταν σπουδαῖο πού φέτος ἔτυχε νά βρίσκεστε στήν Κύπρο τέτοια μέρα. Καί τιμήσαμε τήν Παναγία τοῦ χωριοῦ μας τέσσερεις γενιές μαζί: ἐσύ, ἡ μητέρα σου, ἡ γιαγιά σου καί ἡ προγιαγιά.

– Ἐσύ εἶσαι αὐτή, γιαγιά Ἑλένη!

– Ναί! Ἐγώ, ἡ τελευταία στή σειρά καί ἡ πιό χαρούμενη σήμερα!

– Τότε νά πᾶμε καί αὔριο!

– Καί βέβαια θά πᾶμε! Νά κοινωνήσουμε κι ὅλας μαζί. Τότε νά δεῖς χαρά πού θά κάνω κι ἐγώ καί ἡ Παναγία μας!

– Γιαγιά Ἑλένη, ἄν δέν εἴμαστε στήν Κύπρο τοῦ χρόνου τέτοια μέρα, ἐγώ θά πάω πάλι ἐκκλησία καί θά πάρω στήν Παναγία λουλούδια καί ροδόσταγμα. […] Γιατί κλαίς, γιαγιά Ἑλένη;

– Μέ συγκίνησες, παιδάκι μου… Μέ τέτοια νιάτα ἔχουμε ἐλπίδες. Ἔχει ἐλπίδες τοῦτος ὁ τόπος νά σωθεῖ. Ἔλα ἐδῶ, νά σέ βάλω στήν ἀγκαλιά μου νά πάρω δύναμη. Νά ἔχεις τίς εὐχές μου, κόρη μου!

Ναός Παναγίας Κρινιώτισσας, Βασίλεια

Ἀντιγραφή γιὰ τὸ «σπιτὰκι τὴς Μέλιας»

Παρέμβαση Ἐκκλησιαστικὴ
Ὀρθόδοξο πνευματικὸ ἔντυπο – Ἐκκλησία τῆς Κύπρου
Ἔτος 12ο – Τεῦχος 43ο -Μάϊος – Αὔγουστος 2019

Εικόνα από: biodiversitycyprus

 τὸ «σπιτὰκι τὴς Μέλιας»