Ὅτι ἀπέμεινε

Ἀρχιμ. Ἡρωδίων Ρίζος,
Ἱεροκήρυκας Ἱερᾶς Μητροπόλεως Φθιώτιδος

Ξημέρωνε Σάββατο τῆς 17ης Ἰουνίου τοῦ 1944, πρίν ἀπό ἀκριβῶς 78 χρόνια, ὅταν στήν ἱστορική καί ἀποπνέουσα πνεῦμα ἐλευθερίας πόλη τῆς Ὑπάτης, ὅπως κάθε ἄλλη μέρα οἱ κάτοικοι ξύπνησαν, γιά νά συνεχίσουν τή ζωή τους, νά κινηθοῦν μέσα στόν τόπο τους, νά κάμουν τίς δουλειές τους, ὅταν ξαφνικά ὁ ἀδίστακτος καί σιδηρόφρακτος Γερμανός κατακτητής εἰσέβαλε μέ βαρβαρότητα στήν πόλη, καί ἐκείνη τήν ἡμέρα ἡ πόλη καί οἱ ἄνθρωποι τῆς Ὑπάτης ἔμελλαν νά γράψουν μέ τό ἄλικο αἷμα τους στίς σελίδες τῆς ἱστορίας τή δική τους μαρτυρία.

Τά Ἐς Ἐς μέ ἐπικεφαλῆς τόν Διοικητή Κάρλ Σύμερς (Karl Schümers) κατέλαβαν τίς ἀνατολικές, βόρειες καί δυτικές προσβάσεις πού ὁδηγοῦσαν στήν πόλη, ἐξασφαλίζοντας ὅτι δέν ὑπῆρχε δίοδος διαφυγῆς. Μόλις λίγες μέρες νωρίτερα, ὁ Σύμερς εἶχε ἡγηθεῖ τοῦ ὁλοκαυτώματος στό Δίστομο, ἐνῶ ὁ ἴδιος εὐθυνόταν γιά τίς τραγωδίες στήν Κλεισούρα καί στή Σπερχειάδα…

Οἱ Γερμανοί, μέ τό πού εἰσέβαλαν στήν πόλη, πυροβολοῦσαν ἀδιακρίτως ὅποιον ἔβρισκαν στό διάβα τους. Δέν περιορίστηκαν στούς περαστικούς. Εἰσέβαλαν σέ καφενεῖα καί καταστήματα, ἐξαπολύοντας πυρά ἐναντίον θαμώνων, πελατῶν, ἰδιοκτητῶν.

Ἔκαιγαν τά σπίτια μέ τούς ἐνοίκους τους μέσα. Ἄντρες, γυναικόπαιδα καί γέροι εἶχαν ὅλοι τήν ἴδια μοῖρα. Λίγοι ἦταν αὐτοί πού κατάφεραν νά κρυφτοῦν καί νά γλιτώσουν…. Σκηνές ἀλλοφροσύνης ἐκτυλίχθηκαν παντοῦ.

Σέ ἕνα πρόχειρο σημείωμα ὁ γραμματέας τῆς Κοινότητας γράφει: « Ἐπυρπολύθησαν ἅπασαι αἱ οἰκίαι, τά καταστήματα… Ἀπέμειναν ὄρθια περί τά 25 σπίτια. Ἀνετινάχθη ἡ ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Γεωργίου. Ἐπί τό ἐρείπιον ἐστάθη ἡ Ἐλευθερία».

Τό σούρουπο βρῆκε τήν Ὑπάτη «νεκρή πολιτεία», μέσα σέ χαλάσματα πού ἔβγαζαν καπνούς. Ἀπό τά 400 σπίτια ἔμειναν τά 25. Σέ ὅλους τούς δρόμους ὑπῆρχαν σωριασμένα πτώματα, ἐρείπια καί ὀβίδες.

Οἱ νεκροί ἐπίσημα ἀνῆλθαν σέ 63. Θά ἦταν πολλοί περισσότεροι, ἐάν τήν τελευταία στιγμή δέν εἶχε φτάσει μία ἐντολή ἀπό τά κεντρικά, πού ἀνέστειλε τή μαζική ἐκτέλεση γυναικόπαιδων καί γέρων στήν πλατεῖα τοῦ χωριοῦ. Τά πυροβολικά ἦταν, μάλιστα, στημένα καί οἱ ἄνθρωποι αὐτοί σώθηκαν ἀπό θαῦμα…

Ἀλλά ἡ μανία τοῦ κατακτητῆ ἁπλώθηκε καί στούς σπουδαίους Ναούς τῆς περιοχῆς. Ὁ Ναός τοῦ Ἁγίου Γεωργίου κοντά στήν πλατεῖα τῆς Ὑπάτης βομβαρδίστηκε καί καταστράφηκε ὁλοσχερῶς.

Ὁ δέ Καθεδρικός Ναός τοῦ Ἁγίου Νικολάου στήν Ἄνω Πόλη τῆς Ὑπάτης κάηκε σχεδόν ὁλοκληρωτικά, ὥστε ἔμειναν κάποια θλιβερά ἀπομεινάρια, οἱ τοιχοποιίες καί τά ἀγκωνάρια.

Μόλις οἱ Γερμανοί ἀποχώρησαν, ξεκίνησε ἡ περισυλλογή τῶν νεκρῶν καί τῶν τραυματιῶν. Σέ αὐτοσχέδια φορεῖα μάζευαν τούς τραυματίες, ἐνῶ τούς σκοτωμένους τούς ἔθαβαν πρόχειρα.

Τό ἔργο αὐτό ἦταν ἰδιαίτερα δύσκολο, καθώς οἱ σῶοι ἦταν λίγοι καί τά πτώματα πολλά. Δέν ὑπῆρχε κόσμος νά σκάψει λάκκους καί νά μεταφέρει τίς σορούς. Τούς περισσότερους τούς ἔριξαν βιαστικά σέ ἀσβεστόλακκους στίς αὐλές τῶν ἀνατιναγμένων ἐκκλησιῶν…

Σκληρό τό τίμημα γιά τήν ἐλευθερία πού πλήρωσε ἡ πόλη τῆς Ὑπάτης! Ἀλλά ἡ θυσία τῶν κατοίκων της παραμένει αἰώνια! Πλήρωσαν τό γεγονός ὅτι ἡ πόλη ἀποτέλεσε ὁρμητήριο τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἀντίστασης κόντρα στόν κατακτητή καθ’ ὅλη τήν περίοδο τῆς Κατοχῆς.

Ἀξίζει, ὅμως, κάθε θυσία μπροστά στό αἰώνιο ἀγαθό τοῦ νά εἶσαι ἐλεύθερος· νά ἀγωνιστεῖς, γιά ν’ ἀναπνέουν οἱ ἀπόγονοί σου ἐλεύθερα! Ἡ θυσία τους μᾶς διδάσκει στό σήμερα πόσο σημαντικό εἶναι νά μήν ἀπολέσουμε τό θεῖο τοῦτο δῶρο!

Ἀντιγραφή γιὰ τὸ «σπιτὰκι τῆς  Μέλιας»

Σύνδεσμος
Μηνιαῖο περιοδικό Ἑλληνορθόδοξης Μαρτυρίας
Χριστιανική Στέγη Καλαμάτας
Ἔτος ­55ο ­– Ἰούνιος Ἰούλιος ­2021 –­ Τεῦχος­ 560

Εἰκόνα: «Ὅτι ἀπέμεινε»  ἔργο του Κεραμίδα Ἄλκη, ἀπό: paletaart – Χρώμα & Φώς

τὸ «σπιτὰκι τῆς  Μέλιας»