Η Πλαβού είναι ένα χωριό ορεινό γύρω στα 14 Km από το Ορτάκιο της Βουλγαρίας. 

Η φθινοπωρινή εκδρομή μας είχε σα στόχο τη γνωριμία με τον τόπο όπου ήταν ριζωμένη άλλοτε  μια ανθηρή ελληνική κοινότητα της επαρχίας του Ορτάκιο, ένα χωριό που από διηγήσεις των παλαιοτέρων άλλα και από καταγραφές  αριθμούσε 250 οικογένειες ή  1500 κατοίκους περίπου, την Πλαβού  .

Το 1913-14 μετά από θηριωδίες των Βουλγάρων κομιτατζήδων ο ακραιφνής ελληνικός πληθυσμός υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει «την πατρίδα» όπως οι ίδιοι αποκαλούσαν τον τόπο τους .

Πρόσφυγες σκόρπισαν σε πολλά σημεία της Ελλάδας έχοντας πάντα στη ψυχή τους «την πατρίδα» .

Στη μέση του χωριού η εκκλησία του Αγ. Παντελεήμονα κτισμένη το 1843 όπως διαβάζουμε στην επιγραφή, πρόκειται για μια εκκλησία τρίκλιτης βασιλικής που μένει ίδια χωρίς ιδιαίτερες παρεμβάσεις εδώ και 100 χρόνια .

Λίγες παρεμβάσεις διαπιστώνει ο επισκέπτης στις εικόνες του ναού όπου αφού έσβησαν κάποιοι τα πρωτότυπα ελληνικά γράμματα των εικόνων έγραψαν με σλαβικούς χαρακτήρες .

Εντύπωση προκαλεί όλος ο παλιός διάκοσμος αλλά και ο γυναικωνίτης.

Στο προαύλιο της συναντάμε τάφους Ελλήνων ιερέων με επιγραφές στην ελληνική .

Δίπλα το ελληνικό σχολειό μουσείο σήμερα αλλά τόπος μαρτυρίου για πολλούς πλαβιώτες τα δύσκολα εκείνα χρόνια .

Οι λιγοστοί σήμερα κάτοικοι φαίνεται ότι δεν περίμεναν την επίσκεψη μας . Παρόλα αυτά ήταν φιλικοί και εγκάρδιοι .

Η Παναγία η Ελεούσα στην εκκλησία του Αγ. Παντελεήμονα υποδέχεται ξανά τους Έλληνες.

Πετρόκτιστα σπίτια με την χαρακτηριστική τοπική πέτρα – ιδιαίτερο οι πέτρινες σκεπές,

η πλατεία στην Πλαβού , η εκκλησία και δίπλα το ελληνικό σχολειό σήμερα μουσείο.

Πηγή: Μηλιά

το  «σπιτάκι της Μέλιας»