Κώστας Γανωτής

Θρηνούν για τη μετατροπή της αγια-Σοφιάς σε μουσουλμανικό ναό σε τέμενος δηλαδή σε τζαμί. Και νομίζουν ότι αυτό είναι μία ήττα και μια συμφορά ακόμη του Ελληνισμού. Εγώ δεν συμφωνώ μ’ αυτά

Κρατάω πάντα στη μνήμη μου τους τελευταίους στίχους από το μοιρολόι των Ποντίων, για την Αγιά Σοφιά, για την Κωνσταντινούπολη όταν έπεσε στα χέρια των τούρκων που είναι οι εξής στίχοι, φαντάζεστε τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο να κλαίει και να χτυπιέται για την άλωση της Πόλης;

Ποιητικά βέβαια. Και ο λαός λέει στον Άγιο Γιάννη τον Χρυσόστομο:

« Μην κλαις Άι Γιάννε Γιάννε μου και μη δερνοκοπάσαι
Η Ρωμανία αν πέρασε ανθεί και φέρει κι άλλο».

Τι πίστη είναι αυτή του λαού μας που δεν τον πτοούν τα φαινόμενα τα εξωτερικά, αυτά που υπολογίζουν αυτοί που δεν είναι χριστιανοί ορθόδοξοι.

Η Αγιά Σοφιά ότι κι αν κάνουν θα είναι ναός του Χριστού μας. Η Αγία του Θεού Σοφία είναι ο Χριστός ο οποίος ήρθε και αλλοίωσε τα πράγματα της Ιστορίας και τα έκανε να είναι άγια.

Έχουν έναν πολύ πολύ πρακτικόν και αισθητόν τρόπον με τον οποίον το επεδίωξαν αυτό οι πρόγονοί μας που όταν έχτιζαν την Αγιά Σοφιά παράγγειλαν και φέραν  από τα μοναστήρια και από τις εκκλησίες λείψανα αγίων.

Πήραν μικρά κομματάκια και τα πέρασαν μέσα στα τούβλα. Έτσι η Αγιά Σοφιά δεν είναι χτισμένη μόνο με τούβλα και λάσπη, αλλά και με λείψανα αγίων.

Όποιες προσευχές κι αν κάνουν οι Μουσουλμάνοι, που κι αυτοί είναι άνθρωποι και έχουν κι αυτοί καημούς και βάσανα κι ο Θεός τους λυπάται ,γιατί είναι ο Θεός όλων των ανθρώπων και όχι μόνο των ορθοδόξων, θα περάσουν και θα φιλτραριστούν μέσα από τα λείψανα των αγίων!

Θα μεταφραστούν στη γλώσσα της Ορθοδοξίας και θα φτάσουν στο Θεό σαν  λόγια κρυφοχριστιανών, σαν λόγια κρυφοορθοδόξων.

Για αυτό και δεν θρηνώ και δεν οδύρομαι γιατί άλλωστε για την ευθύνη για το ότι μπορούν και κάνουν ότι θέλουν στο Ναό της Αγιά Σοφιάς οφείλεται σε δικές μας αμαρτίες. Είναι δική μας η ευθύνη.

Αλίμονο αν δεν έπεφτε η Πόλη. Εξελίσσονταν ολοταχώς σε ένα city ευρωπαϊκό, όπου οι αυτοκράτορες θυσίαζαν τους θησαυρούς του κράτους για να κάνουν γλέντια και επιδείξεις.

Οι βασίλισσες που παίρνανε από τη Δύση φέρνανε έθιμα δυτικά μέσα στην Κωνσταντινούπολη και είχαμε από την αυτοκράτειρα Ελένη την εισαγωγή του εθίμου της γιόστρας, αλληλοσκοτώνονταν οι ιππείς στην πίστα και οι άνθρωποι χειροκροτούσαν γύρω – γύρω, πράγματα που ήταν άγνωστα σε μας.

Ήταν η χώρα που υπολόγιζε τα έσοδα από τους φόρους. Και για αυτό το λόγο έπρεπε η Κωνσταντινούπολη να πέσει για να μπορέσουν οι άνθρωποι να κάνουν το σταυρό τους, να επικαλεστούν τη βοήθεια του Θεού και να παρατάξουν 30.000 νεομάρτυρες, 30.000 νεομάρτυρες μέσα στην Τουρκοκρατία, όλους Ορθοδόξους, κανέναν άλλης ομολογίας. Και έτσι να καθαριστούμε.

Μια τέτοια Αγιά Σοφιά που είναι σύμβολο τέτοιου ήθους δεν καταλύεται ότι και να την κάνουν. Ότι και να την κάνουν δεν καταλύεται, γιατί ο Θεός δεν είναι ορατός και απτός στα χέρια των βαρβάρων για να μπορέσουν να του κάνουν κακό.

Κυκλοφορεί και αγιάζει και στηρίζει τις ελπίδες των ανθρώπων μέσα από τζαμιά που ήταν πρώτα ορθόδοξοι ναοί. Γιατί κι άλλους ορθόδοξους ναούς έκαναν τζαμιά.

Το ότι προσπαθούν να καταγάγουν θριάμβους και να πετύχουν εντυπώσεις πάνω σε θρησκευτικά μνημεία των Ορθοδόξων δείχνει ότι δεν έχουν ιεροπρέπεια τα δικά τους και προσπαθούν να τρυγήσουν την ιεροπρέπεια που εμπνέουν τα ορθόδοξα χριστιανικά ιδρύματα .

Κάποτε πήγε ο άγιος Παΐσιος στην Πόλη επίσκεψη και πήγε και στην Αγιά Σοφιά. Μόλις μπήκε μέσα δεν χάζεψε  να δει τα εκθέματα του μουσείου, αλλά πήγε σε μια γωνιά και κάθισε και από εκεί προσεύχονταν θερμά.

Τον πήρε είδηση ένας φύλακας και πήγε και του είπε: «Τι κάνεις εκεί; Μέσα σε αυτό το κτίριο δεν επιτρέπει ο Κεμάλ κι αυτοί που συνεχίζουν το έργο του Κεμάλ δεν επιτρέπουν να γίνονται προσευχές κανενός θρησκεύματος».

Ο άγιος Παΐσιος τον κοίταξε και του λέει: «Έλα εδώ» και τον πάει πίσω από μια κολώνα, όπου κάποιος είχε κατουρήσει. Λέει: «Αυτά τα επιτρέπει ο Κεμάλ; Τα επιτρέπει ε; Γιατί τ’ αφήνετε και γίνονται; »

Δηλαδή του τόνισε ότι εμείς αυτόν τον τόπο τον θέλουμε ιερό και παραμένει για μας ιερός ότι κι αν πείτε εσείς.

Είναι μεγάλη η σημασία της πραγματικής πίστης. Γιατί από αυτήν την πραγματική πίστη τιμήθηκε αυτό το χτίσμα που ονομάζουμε Αγιά Σοφιά. Και ο Θεός το ετίμησε με να του δώσει αυτή την ονομασία.

Όταν χάθηκε αυτή η πίστη, έπαψε να μας στολίζει η Αγιά Σοφιά και να μας τιμά και να την τιμούμε γιατί πάψαμε να την τιμούμε.

Όταν γύρισαν μετά τη Σύνοδο της Φλωρεντίας οι επίσκοποι στην Κωνσταντινούπολη, ήρθαν μαζί τους και καρδινάλιοι ρωμαιοκαθολικοί, οι οποίοι επέβλεπαν στη Λειτουργία μέσα στην Αγία Σοφία να γίνεται κατά το λατινικό δόγμα.

Και είτε οι ίδιοι λειτουργούσαν είτε επιτηρούσαν τον λειτουργό τον ορθόδοξον.  Υποτίθεται ορθόδοξον.

Και οι βασιλιάδες μας, ο βασιλιάς μας Ιωάννης κι ο διάδοχός του Κωνσταντίνος ο Παλαιολόγος ήτανε Ουνίτες. Πράγματι.

Τι τη θέλαμε τέτοια Ορθοδοξία; Τέτοια Κωνσταντινούπολη; Τέτοια Αγιά Σοφιά; Παραδομένη έξω από το δόγμα, για το οποίο δόγμα πολέμησαν και θυσιάστηκαν εκατομμύρια Χριστιανοί;

Για να κυλήσει ένα δάκρυ μετάνοιας παρέδωσε ο Θεός την Αγιά Σοφιά στα χέρια των Τούρκων. Δεν παρέδωσε όμως, την Αγιά Σοφιά της ψυχής μας. Αυτήν μπορούμε να την κρατάμε και να μην την βλέπει κανείς.

Και έτσι για να παιδευτούμε και να δοκιμαστούμε και να κυλίσει ένα δάκρυ μετάνοιας παρέδωσε ο Θεός την Αγιά Σοφιά στα χέρια των τούρκων. Δεν την παρέδωσε όμως την Αγιά Σοφιά της ψυχής μας, αυτή μπορούμε να την κρατάμε και να μην τη βλέπει κανείς.

Για αυτό όποιος ξυπνάει το πρωί στο χωριό του ή στην ενορία του στην πόλη και από την καμπάνα της εκκλησίας γυρίζει από την άλλη μεριά στο μαξιλάρι του και συνεχίζει να κοιμάται είναι ένας προδότης όχι μόνο του Χριστού, όχι μόνο της εκκλησίας μας όλης, αλλά και της Αγιά Σοφιάς. Γιατί κάνει το αντίθετο από αυτό που συμβολίζει και παρουσιάζει στον κόσμο η Αγιά Σοφιά. Την περιφρονεί.

Και όταν την περιφρονούν Χριστιανοί βαφτισμένοι, τι σημασία έχει να την περιφρονούν άνθρωποι που την αγνοούν τελείως και δεν ξέρουν τι είναι . Κι όμως δεν την αγνοούν τελείως.

Και αυτοί αισθάνονται ρίγος συγκίνησης κι αυτοί τρομοκρατήθηκαν από το σταυρό που έχει ο τρούλος της Αγιά Σοφιάς επάνω και πήγαν και τον έβγαλαν. Γιατί τον έβγαλαν; Αν δεν είχε καμία σημασία, δεν θα τον έβγαζαν. Τον έβγαλαν γιατί τους τρόμαζε.

Και ξέρετε κυκλοφόρησαν καρτ ποστάλ με την Αγιά Σοφιά οι τούρκοι ως σύμβολο ας πούμε του τουρκικού ήθους αλλά επάνω στην κορυφή αντί για την Αγιά Σοφιά βάλαν μια αγκινάρα.

Ναι το είδα με τα μάτια μου. Σε τέτοιες γελοίες καταλήξεις έφτασαν αγνοώντας ή προσπαθώντας να αγνοήσουν τη δύναμη του Σταυρού.

Θα πρέπει λοιπόν να προσευχόμαστε, να τιμούμε την «Αγιά Σοφιά» της γειτονιάς μας.  Και όλο το μυστήριο αυτό, αυτό το οποίο συμβολίζει και ύστερα θα δούμε ότι κανείς δεν μπορεί να αλλοιώσει τη σημασία και τη δύναμη που έχει η Αγιά Σοφιά.

Που όπως είπαμε μέσα από τα τούβλα της πέρασαν λείψανα αγίων οι κτίστες που την έκτιζαν. Και τώρα είναι Αγιά Σοφιά των λειψάνων των Αγίων.

Αυτή η δύναμη δεν καταλύεται!

Και αυτή η δύναμη είναι αυτή που ενέπνευσε στους Ποντίους να πούνε: «Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο…»

Αντιγραφή/Απομαγνητοφώνηση για το «σπιτάκι της Μέλιας»

Κώστας Γανωτής ζωντανή μετάδοση από τη Δράκεια Πηλίου
18.07.2020

Εικόνα από: conservationresearch

το «σπιτάκι της Μέλιας»