Τοῦ Μακαριστοῦ Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κυροῦ Ἀγαθαγγέλου

Τοῦ Ἀρχιποίμενος Χριστοῦ μαθητὴς καὶ μιμητὴς ἀνεδείχθη «ὁ συναριθμούμενος τοῖς ἀπ’ αἰῶνος ἁγίοις καὶ μάρτυσι τῆς Ἐκκλησίας»1 Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος Καλαφάτης (1922).

Ἡ πολυεδρικὴ αὐτοῦ προσωπικότης, ἡ λάμψις τῆς ἁγίας καὶ ἐναρέτου αὐτοῦ πολιτείας καὶ τὸ πολυμερὲς καὶ πρωτότυπον ἐκκλησιαστικόν, φιλανθρωπικόν, κοινωνικόν, ἐπιστημονικὸν καὶ ἐθνικὸν αὐτοῦ ἔργον γεννοῦν εἰς τὰς τάξεις τοῦ πληρώματος τῆς Ἁγιωτάτης ἡμῶν Ἐκκλησίας τὸ θάμβος καὶ τὴν ἔκπληξιν καὶ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὸν θαυμασμὸν καὶ ἀποβαίνουν ἀντικείμενον διεξοδικῆς μελέτης ἀπὸ εἰδικοὺς ἐρευνητάς.

Καὶ ὡς ἐκκλησιαστικὸς ποιμὴν καὶ ὡς ἐθνικὸς ἀνὴρ ὁ νέος οὗτος τῆς Ἐκκλησίας ἱερομάρτυς ἦτο ἀστείρευτος δεξαμενὴ δυνάμεως, ἄσβεστος φλὸξ θερμουργοῦ πίστεως, ὑπερκόσμιος λάμψις ἀγαθω
σύνης, πυρὰ ἀγάπης δυνατή, ἀκτὶς ζωογόνου χαρᾶς, ὑετὸς χάριτος, γλυκεία αὔρα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Ἡ παρουσία του ἐν μέσῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ἔφερεν εἰς τὸν νοῦν πάντων τὴν εἰκόνα ὁρμητικοῦ ποταμοῦ ἢ ἀγωνιστικοῦ στίβου, διότι ἐντός της ἡ μαρτυρικὴ ἐκείνη μορφὴ ἐνέκλειεν ἀντοχήν, δύναμιν καὶ
δημιουργίαν.

Εἰς στιγμὰς κρισίμους τοῦ Ἔθνους καὶ εἰς χρόνους τῆς Ἐκκλησίας δυσχερεῖς ὑπῆρξεν ἀπόστολος τῆς χριστιανικῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ἐμψυχωτὴς τοῦ χειμαζομένου καὶ ἀγωνιζομένου λαοῦ· δι’ ὅλης δὲ τῆς πολυσχιδοῦς αὐτοῦ δράσεως, κατ’ ἐξοχὴν δὲ διὰ τοῦ ἁγίου καὶ ἐνδόξου αὐτοῦ μαρτυρίου ἐπεσφράγισε τὴν ἀξίαν τῆς ἀμωμήτου ἡμῶν Πίστεως καὶ τὸ μεγαλεῖον τῆς Πατρίδος καὶ ὑψώθη δικαίως εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ τοῦ Κυρίου εἰς ἅγιον καὶ ἔνδοξον ἱερομάρτυρα τῆς Ἐκκλησίας
καὶ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς ἡρωϊκὸν καὶ περίδοξον ἐθνομάρτυρα.

Περιεβλήθη τὸν φωτοστέφανον τοῦ ἱερομάρτυρος καὶ ἐθνομάρτυρος «ὁ ἄγγελος τῆς ἐν Σμύρνῃ Ἐκκλησίας»2, καθ’ ὅσον «γενναίως ἀθλήσας ὑπέμεινεν ὑπὲρ Πατρίδος καὶ Πίστεως θάνατον»3,
ὅπως ἀκριβῶς οἱ μάρτυρες τῆς πίστεως, οἵτινες προσηνέχθησαν τῷ Κυρίῳ «ἱερεῖα ἔμψυχα, ὁλοκαυτώματα λογικά»4, προκειμένου νὰ στερεωθῆ τὸ οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας.

Ἀλλὰ καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἀναιρεθέντες συναθληταὶ Ἱεράρχαι Γρηγόριος ἐπίσκοπος Κυδωνιῶν, Ἀμβρόσιος ἐπίσκοπος Μοσχονησίων, Προκόπιος ἐπίσκοπος Ἰκονίου καὶ Εὐθύμιος ἐπίσκοπος Ζήλων, ὡς καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἱερέων, ἱερομόναχων, μοναχῶν καὶ μοναζουσῶν καὶ πάντων τῶν ἀπὸ τοῦ πιστοῦ καὶ ὀρθοδόξου λαοῦ θυμάτων τοῦ Μικρασιατικοῦ ὁλοκαυτώματος τοῦ ἔτους 1922 καὶ οὗτοι γενναίως «ὑπομείναντες τὸν πειρασμὸν …ἔλαβον τὸν στέφανον τῆς ζωῆς, ὃν ἐπηγγείλατο  Κύριος τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν»5. 

Διὸ καὶ ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος προσενεχθείσης ἀμώμου θυσίας τούτων, ἡ καθολικὴ τῆς Ἐκκλησίας συνείδησις – ἔσχατον κριτήριον τῆς ἀληθείας καὶ τῆς πίστεως ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ ἡμῶν Ἐκκλησίᾳ – φερομένη εἰς τὰς καρδίας καὶ ἐκφραζόμενη διὰ τῶν χειλέων πολλῶν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ Κλήρου καὶ τοῦ φιλοθέου λαοῦ ἐζήτει τὴν ἀναγνώρισιν καὶ κατάταξιν εἰς τὴν χορείαν τῶν ἁγίων μαρτύρων πάντων τῶν ἐν ἔτει 1922 κατὰ τὴν θλῖψιν τὴν Μεγάλην ἐν Μικρασίᾳ διὰ τὴν ἀμώμητον ἡμῶν ὀρθόδοξον πίστιν μαρτυρησάντων.

Οὕτω τὸ Πατριαρχεῖον Ἀλεξανδρείας πρῶτον, ἀποδιδὸν τὴν ὀφειλομένην τιμὴν πρὸς τὸν ἐθνομάρτυρα Σμύρνης Χρυσόστομον , ὑπέβαλε κατὰ μήνα Μάρτιον τοῦ ἔτους 1923 πρότασιν καὶ εἰς τὰς ἄλλας Ὀρθοδόξους Ἐκκλησίας διὰ τὴν κατάταξιν αὐτοῦ μεταξὺ τῶν μαρτύρων τῆς πίστεως.

Ἐν συνεχείᾳ, δι’ αἰτήσεων καὶ ἐκθέσεων κατὰ καιροὺς πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν, Μικρασιατικὰ Σωματεῖα καὶ ἐπιζῶντες αὐτόπται μάρτυρες τοῦ μαρτυρίου ἐζήτουν ἐπίσης τὴν ἀνακήρυξιν τῶν μορφῶν ἐκείνων ὡς ἁγίων.

Κατ’ ἐξοχὴν ὅμως εἰς τοὺς ἐσχάτους χρόνους, ὁπότε καὶ τὸ ζήτημα ὡρίμασε, ἐνετάθη κίνησις διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς ἁγιότητος τῶν ὡς ἄνω νέων μαρτύρων τροφοδοτηθεῖσα κυρίως ὑπὸ Ἀρχιερέων τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας, ὅπως τῶν Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτῶν Φλωρίνης κ. Αὐγουστίνου (1988), Νέας Σμύρνης κ. Ἀγαθαγγέλου (1988), Κορινθίας κ.Παντελεήμονος, Δημητριάδος κ. Χριστοδούλου, Καλαβρύτων καὶ Αἰγιαλείας κ. Ἀμβροσίου κ.ἄ.

Ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι συνελθοῦσα εἰς τακτικὴν αὐτῆς συνεδρίαν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ. Σε ραφεὶμ τὴν 4ην τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου τοῦ σωτηρίου ἔτους 1992, τῇ ὀρθοδόξῳ παραδόσει κατακολουθοῦσα καὶ ὑπ’ ὄψει λαβοῦσα ἐμπεριστατωμένην εἰσήγησιν τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρῶν κ. Νικόδημου , προέδρου τῆς ἐπὶ τῶν Νομοκανονικῶν ζητημάτων Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Ἐκκλησίας, υἱοθέτησε τὸ αἴτημα τοῦ ἱεροῦ Κλήρου καὶ τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ,
ἀνακηρύξασα ὡς ἁγίους τὸν ἐθνομάρτυρα ἐπίσκοπον Σμύρνης Χρυσόστομον καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ Κλήρου καὶ τοῦ Ὀρθοδόξου λαοῦ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος δοξάσαντας τὸν Κύριον καὶ καταρδεύσαντας τὸ ἀειθαλὲς καὶ ἀγλαόκαρπον τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας
 δένδρον καὶ καθορίσασα «ὅπως… οἱ ἐν λόγῳ μάρτυρες ἱεροτελεστίαις τιμῶνται καὶ ὕμνοις ἐγκωμίων  γεραίρωνται κατ’ ἔτος τὴν Κυριακὴ πρὸ τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ»6.

Συνοδικὴ μετὰ ταῦτα ἐντολὴ ἀνετέθη εἰς τὸν πεπνυμένον Ἱεράρχην Σεβασμιώτατον  Μητροπολίτην Πατρῶν κ. Νικόδημον ἡ ἐκπόνησις ἑορτίου Ἀσματικῆς Ἀκολουθίας, εἰς τιμὴν καὶ μνήμην τῶν νεομαρτύρων τούτων, ἡ ὁποία καὶ ποιηθεῖσα καὶ ἐν τῇ Ἱερᾷ Συνόδῳ ὑποβληθεῖσα ἔτυχε τῆς ἐγκρίσεως Αὐτῆς καὶ εὐλογίας.

Ἡ Ἱερὰ Μητρόπολις Νέας Σμύρνης, ἀναλαμβάνουσα, θείᾳ συνάρσει, ἰδίαις δαπάναις, τὴν πρώτην ταύτην ἔκδοσιν τῆς παρούσης Ἀσματικῆς Ἀκολουθίας, εὐγενῶς παραχωρηθείσης ὑπὸ τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πατρῶν κ. Νικόδημου, τὸν Ὁποῖον καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εὐχαριστοῦμεν, ἐκτιμῶσα δὲ τὸ θαυμαστὸν τοῦτο γεγονὸς ὡς ἰδιαιτέραν εὐλογίαν Θεοῦ, αἰσθάνεται χρέος ἱερὸν τὸ μέν, ὅπως ἀναπέμψη αἶνον καὶ δοξολογίαν εἰς τὸν Δομήτορα τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ἐκκλησίας Κύριον Ἰησοῦν, τὸν ἀναδείξαντα ἐν τοῖς ἐσχάτοις χρόνοις τὸν μακαριστὸν ἐπίσκοπον Σμύρνης Χρυσόστομον «ἐκλεκτὸν Θεοῦ, ἅγιον καὶ ἠγαπημένον»7, ἐκφράση εὐγνωμοσύνην βαθείαν εἰς τὴν Ἁγίαν καὶ Ἱερὰν Σύνοδον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὴν διὰ πράξεως Αὐτῆς ἀκριβῶς καὶ πιστῶς ἐπισφραγίσασαν τὴν ἐπιμαρτυρίαν τοῦ Θεοῦ περὶ τῆς ἁγιότητος αὐτοῦ, εὐχαριστίας δὲ ὁλοκαρδίους εἰς τὴν σεπτὴν τῶν Ἑλλήνων Ἱεραρχῶν χορείαν, οἵτινες, κατακολουθοῦντες τῇ καθολικῇ πίστει τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ ποιμνίου αὐτῶν, συνηγόρησαν ἐνθέρμως ὑπὲρ τῆς προτάσεως καὶ ἡμῶν διὰ τὴν εἰς ἅγιον ἀναγνώρισιν τοῦ ἀοιδίμου ἱερομάρτυρος Σμύρνης Χρυσοστόμου , τὸ δέ, ὅπως ἐκτενῶς δεηθῆ τοῦ Κυρίου, ἵνα ἀναδείξη εἰς τὸν ἀμπελῶνα Αὐτοῦ ἐργάτας, οἵτινες θὰ «περιπατήσουν ἀξίως τῆς κλήσεως, ἧς κληθήσονται»8, ὅπως καὶ ὁ ἅγιος καὶ ἔνδοξος ἱερομάρτυς Χρυσόστομος ὁ νέος, ἐπίσκοπος Σμύρνης , «ὃν γεραίροντες ὑμνοῦμεν καὶ  αἰτούμεθα πρεσβεύειν ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους ἡμῶν»9.

Ἐν Νέᾳ Σμύρνῃ τῇ 12.9.1993

† Ὁ Νέας Σμύρνης Ἀγαθάγγελος

1. Συνοδικὴ Πρᾶξις.
2. Ἀποκάλυψις Ἰωάννου 2, 8.
3. Ἀπολυτίκιον Ἁγίου (Λ.Φιλιππίδου).
4. Λειτουργικὸν Κείμενον.
5. Ἰακώβου 11, 26.
6. Συνοδικὴ Πρᾶξις.
7. Κολοσ. 3, 12.
8. Ἐφεσ. 4, 1.
9. Ἰδιόμελον Λιτῆς.

Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ἀσματικὴ Ἀκολουθία, τοῦ Ἁγίου Ἱερομάρτυρος Χρυσοστόμου Μητροπολίτου Σμύρνης († 1922)», ἐκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας.

Ἀντιγραφή γιὰ τὸ «σπιτὰκι τῆς  Μέλιας»

ΠΕΙΡΑΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
Μηνιαία ἔκδοση Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς
Ἔτος 18ο – Ἀριθμὸς Φύλλου 207  • Σεπτέμβριος 2009

τὸ «σπιτὰκι τῆς  Μέλιας»

violet flower smiley