«Εν Σμύρνην τη 25 Αυγούστου 1922

Αγαπητέ φίλε καί αδελφέ κύριε Ελευθέριε Βενιζέλε,

Επέστη η μεγάλη στιγμή της μεγάλης εκ μέρους σας χειρονομίας.

Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, το Ελληνικόν Κράτος, αλλά καί σύμπαν το Ελληνικόν Έθνος, καταβαίνει πλέον εις τον Αδην από του οποίου καμμία πλέον δύναμις δεν θα δυνηθή να τό αναβιβάση καί το σώση.

Της αφαντάστου ταύτης καταστροφής βεβαίως αίτιοι είναι οι πολιτικοί καί προσωπικοί σας εχθροί, πλην καί υμείς φέρετε μέγιστον της ευθύνης βάρος δια δύο πράξεις σας:

Πρώτον, διότι αποστείλατε εις Μικράν Ασίαν ως Ύπατον Αρμοστήν ένα τούτ’ αυτό παράφρονα καί εγωϊστήν, φλύαρον, απερροφημένον εν τω αυτοθαυμασμό του καί καταφρονούντα καί υβρίζοντα καί δέροντα καί εξορίζοντα καί φυλακίζοντα όλα τά υγιή καί σώφρονα στοιχεία του τόπου, διότι εν τω φρενοκομείω του, βεβαίως δέν είχον τόπον.

Και δεύτερον, διότι πριν αποπερατώσητε το έργον σας και θέσητε την κορωνίδα καί το επιστέγασμα επί του αναγερθέντος αφαντάστως ωραίου καί μεγαλοπρεπούς δημιουργήματός σας, της καταθέσεως των θεμελίων της περικλεεστάτης ποτέ Βυζαντινης μας Αυτοκρατορίας, είχατε την ατυχή καί ένοχον έμπνευσιν να διατάξητε εκλογάς κατ’ αυτάς ακριβώς τας παραμονάς της εισόδου σας εις Κωνσταντινούπολιν καί της καταλήψεως αυτής υπό του Ελληνικού Στρατού προς εκτέλεσιν των όρων της – οίμοι – δια παντός καταστραφείσης συνθήκης των Σεβρών. …..»

Ο Χρυσόστομος τά είπε όλα στήν τελευταία επιστολή του πρός τόν Βενιζέλο, ακριβώς πρίν τόν κομματιάσουν οι ορδές του τουρκικού όχλου.

Στίς 25 Αυγούστου 1922, η όψις της Σμύρνης ήταν πένθιμη.

Τήν είχαν εγκαταλείψει καί τα τελευταία τμήματα του υποχωρούντος πρός τήν Ερυθραία, Ελληνικού Στρατού καί χιλιάδες πολίτες συνωστίζονταν στήν προκυμαία γιά νά τούς παραλάβει κάποιο πλοίο καί νά τούς μεταφέρει στά αιγαιοπελαγίτικα νησιά.

Η ανίκανη κυβέρνηση δέν είχε ενδιαφερθεί καθόλου γιά τήν μεταφορά τόσων χιλιάδων ψυχών καί φυσικά τά πλοία ήταν ελάχιστα. Οι πρόσφυγες θά δημιουργούσαν τόσα εμπόδια στήν Αθήνα τους καί προτιμούσαν νά τούς αφήσουν στήν μοίρα τους!

Τήν ώρα πού ο μητροπολίτης Σμύρνης έτρεχε στούς πρόξενους ζητώντας βοήθεια γιά τούς αμάχους ή μέ επιστολές του, εκλιπαρούσε ανθρωπισμό από τίς ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ο προδότης Στεργιάδης θά φυγαδεύονταν από τά αφεντικά του, τούς Αγγλους, καί μέ αγγλικό πολεμικό θά διέφευγε της εκτελέσεως στό Γουδί.

Τόν Κρητικό χωροφύλακα πού τόν είχε υπασπιστή καί του κουβάλησε τίς βαλίτσες μέχρι τήν προκυμαία, ούτε πού θά γύριζε τό κεφάλι του νά τόν χαιρετίσει.

Λίγο αργότερα οι Τσέτες θά τόν ξεκοίλιαζαν μαζί με τήν γυναίκα του γιά νά μήν επιστρέψει ποτέ στήν όμορφη Κρήτη.

Αλλά ούτε γιά τόν πρύτανη Καραθεοδωρή θά ενδιαφέρονταν, τόν οποίο ο ίδιος είχε καλέσει στή Σμύρνη.

Καί ο καλύτερος μαθηματικός του κόσμου εκείνης της εποχής καί σύμβουλος του Αϊνστάιν, αγωνίζονταν νά περισώσει ότι ήταν δυνατόν από τό Ιωνικό Πανεπιστήμιο της Σμύρνης.

Καί είχε μεταφέρει από τήν Γερμανία χιλιάδες βιβλία καί πολύτιμο εργαστηριακό υλικό γιά τήν επάνδρωση του πανεπιστημίου.

Καί σώθηκε στό παρά πέντε από τόν σμυρναίο δημοσιογράφο Θεοδόσιο Δανιηλίδη.

Πηγή: agiasofia

Εικόνα από:Ορθόδοξος Συναξαριστής

το «σπιτάκι της Μέλιας»

violet flower smiley