Πόσες θαυμαστές μεταβολές ἐπιτελεῖ ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ! Ἁμαρτωλούς, ἄσωτους, ἐγκληματίες, τούς με­τα­βάλλει.

Ἐπειδή στό βάθος τῆς ψυχῆς τους κρύ­βουν ἀγαθά σπέρματα καλῆς διαθέσεως, δέχονται κάποτε κάτω ἀπό εὐνοικές συνθῆκες τήν ἐπίσκεψη τῆς θείας χάριτος, ἡ ὁποία τούς ἀναγεννᾶ, τούς ἀνανεώνει, τούς κάνει ἁγίους καί ἐνάρετους. Μερικούς ἀπό αὐτούς μάλιστα τούς ἀναδεικνύει Ἀποστόλους καί Μάρτυρες.

Ἕνας ἀπό αὐτούς εἶναι καί ὁ ἅγιος ἀπόστολος Ὀνήσιμος.

Ἡ ἀλλαγή

Ὁ Ὀνήσιμος ἦταν σύγχρονος τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Δοῦλος στίς Κολοσσές τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Εὐτύχησε νά ὑπηρετεῖ σέ κύριο εὐγενή καί Χριστιανό, τόν Φιλήμονα.

Καί δέν ὑπάρχει ἀμφιβολια ὅτι ὁ Φιλήμων ὡς Χριστιανός θά φερόταν καί στούς δού­λους του μέ τήν ἴδια στοργή, ἀγάπη καί δικαι­ο­σύνη, ὅπως καί στούς ἄλλους.

Δυστυχῶς ὅμως ὁ Ὀνήσιμος φάνηκε ἀγνώμων. Ψυχρός εἰδωλολάτρης, δέν συγκινήθηκε οὔτε ἀπό τήν ἀγάπη οὔτε ἀπό τό θερμό καί χριστιανικό περι­βάλ­λον τῆς οἰκογενειάς τοῦ Φιλήμονος. Ἀντίθετα φέρ­θηκε στόν κύριό του μέ τρόπο σκληρό καί πονηρό. Ἔκλεψε ἀπό τόν Φιλήμονα καί στή συνέχεια ἔφυγε κρυφά δραπετεύοντας ἀπό τήν ὑπηρεσία του.

Δέν ἄργησε νά βρεθεῖ στήν πολυάνθρωπη καί πόλυτάραχη Ρώμη. Ἐκεῖ ἀδέσμευτος, σάν ἄσωτος γιός μέσα στό διεφθαρμένο καί φαῦλο εἰδωλολατρικό κό­σμο ἔζησε μέ ἀσυδοσία διασκορπώντας τά χρήματά του σέ ἀσωτίες.

Τότε πληροφορήθηκε ὅτι στή Ρώμη βρισκόταν καί ὁ ἀποστολος Παῦλος. Τόν εἶχε γνωρίσει ὁ Ὀνήσιμος, ὅταν ὁ φλογερός κήρυκας τῆς νέας θρησκείας τοῦ Χριστοῦ ἐπισκέφθηκε τίς Κολοσσές καί φιλοξενήθηκε στό ἀρχοντικό τοῦ εὔπορου κυρίου τοῦ Φιλήμονος. Ἔτσι λοιπόν μόλις πληροφορήθηκε ὅτι ὁ Παῦλος βρισκόταν φυλακισμένος στή Ρώμη, ἔσπευσε νά τόν ἐπισκεφθεῖ. Ἄλλωστε στήν πρώτη του φυλάκιση ὁ δέσμιος ἐν Κυρίῳ Ἀπόστολος εἶχε τή δυνατότητα καί τήν ἄνεση καί ἀποδεχόταν ὅλους ὅσους πηγαίναν κο­ντά του. Ἐκεῖ στή φυλακή τούς ἄκουγε, τούς δίδασκε καί τούς βοηθοῦσε.

Βεβαίως δέν εἴμαστε σέ θέση νά γνωρίζουμε τί σκο­πό εἶχε ὁ Ὀνήσιμος μέ τήν ἐπίσκεψή του στόν Παῦ­λο. Ἐκεῖνο πού ξέρουμε εἶναι ὅτι ὁ φωτισμένος Ἀπό­­στολος διέκρινε στήν ψυχή τοῦ δραπέτη ἀγνώ­μο­να δούλου συντριβή, διάθεση ἀγαθή γιά μετάνοια ἀλ­λά καί δεκτικότητα γιά τήν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ.

Εἶναι κάποιες στιγμές πού ἡ θλίψη, ἡ ἀστοχία, ἡ ἀπο­τυχία μαλακώνουν τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου καί τήν κάνουν ἁπαλή, γῆ ἀγαθή, δεκτική τῆς θείας χά­ρι­τος.

Ἐν θλίψει ἐμνήσθην σου, ἔλεγε ὁ πολύπειρος καί θεόπνευστος προφήτης Ἠσαΐας (κς 16). Ἀλήθεια πόσους συνδυασμούς κάνει ἡ σοφία τοῦ Θεοῦ, γιά νά ὁδηγήσει κάθε ἄνθρωπο στή σωτηρία!

Ποιός μέτρησε ποτέ τίς ὧρες πού διέθεσε ὁ ἀπό­στο­λος Παῦλος, γιά νά ἀκούσει μέ ὑπομονή ἀπό τόν Ὀνήσιμο ὅσα εἶχε νά τοῦ πεῖ. Νά ἀκουσει μέ συγ­κα­τά­βαση τίς πολλές παρεκτροπές του καί κατόπιν ὡς στό­μα Χριστοῦ νά τόν συμβουλεύσει καί νά τόν διορ­θώσει.

Καί ὅλα αὐτά μέσα σέ ἀτμοσφαιρα πατρική, θαλ­πωρῆς, ἀγάπης καί στοργῆς. Ἄνοιξε ὁ Ἀπόστολος τήν ἀγαπῶσα καρδιά του, γιά νά χωρέσει καί τό δραπέτη ἄσωτο δοῦλο. Τήν ἄνοιξε, γιά νά τοῦ μιλήσει γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ὁ Ὁποὶος πάνω στό Σταυρό συγχώρεσε τό ληστή. Ἀκόμη νά τοῦ πεῖ πώς μέ τή σταυρική θυσία Τοῦ τούς συγχωρεῖ ὅλους καί τούς δέχεται ὅλους, ὅσο ἁμαρτωλοί κι ἄν εἶναι, φτάνει νά μετανοήσουν εἰλικρινά. Τούς ἐλευθερώνει ἀπό τή δουλεία τῆς ἁμαρτίας καί τούς χαρίζει σωτηρία καί βασιλεία Οὐρανῶν.

Ἠ ἀγαπη αὐτή του Παύλου δέν ἄργησε νά κάνει τό θαῦμα της. Συγκινήθηκε ὁ Ὀνήσιμος. Κατάλαβε τήν προσβολή πού ἔκανε στό στοργικό κύριο τοῦ Φι­λή­μονα, ἀναγνώρισε τά σφάλματά του καί μετανόησε γιά ὅλα. Τότε θυμήθηκε καί ἐκτίμησε τό χριστιανικό περιβάλλον τοῦ οἴκου τοῦ Φιλήμονος ἀπό τόν ὁποῖο δραπέτευσε.

Πόσα δάκρυα συντριβῆς καί μετανοίας θά ἔχυσε μπροστά στόν Παῦλο! Καί μέ τά δάκρυα αὐτά, δεῖγμα ἀληθινῆς μετανοίας, δέχεται τήν ἐπίσκεψη τῆς χά­ρι­τος τοῦ Θεοῦ καί ζητάει νά γίνει Χριστιανός. Ἐκεῖ στό ἀπέριττο κελλί τῆς φυλακῆς ἔγινε ἡ κατήχηση. Ἐκεῖ ὁ Ὀνήσιμος ἄκουσε ἀπό τό αὐθεντικό στόμα τοῦ Ἀποστόλου νά ἀναλύει τίς χριστιανικές ἀλήθειες, τήν πίστη καί τή ζωή τή χριστιανική. Κι ὄχι μόνο αὐτό. Παῦλος καί Ὀνησιμος μέσα στό κελλί τῆς φυλακῆς συνδέθηκαν σάν πατέρας μέ παιδί. Τόσο, πού ὁ Παῦλος ὀνομάζει τόν Ὀνήσιμο σπλάγχνο του καί τέκνο, «ὅν ἔγεννησεν ἐν τοῖς δεσμοῖς του» (Φίλ. 12, 10). Στή συνέχεια ὁ Ὀνησιμος δέχθηκε τό ἅγιο Βά­πτι­σμα, μέ τό ὁποῖο λεύκανε τήν ψυχή του. Δέ­χθηκε τήν υἱοθεσία τοῦ Θεοῦ καί ἔγινε Χριστιανός.

Μεγάλη ἡ μετάνοια! Μεγάλη ἡ δύναμή της καί θαυμαστά τά ἀποτελεσματά τῆς στή ζωή κάθε ἀνθρωπού, ὁ ὁποῖος μετανοεῖ. Τόν δέχεται ὁ Θεός ἀκαθαρτό ψυχικά, πληγωμένο, ρακένδυτο καί τόν καθαρίζει, τόν θεραπεύει, τόν ντύνει, τόν κάνει παιδί του ἀγαπημένο καί τιμημένο.

Πόσο παρηγορητική εἶναι ἡ ἀληθεια αὐτή γιά κάθε ἄνθρωπο πού γιά διάφορους λόγους ἀπομα­κρύν­­θηκε ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ!

Ἀπόστολος καί Μάρτυρας

Ὁ Ὀνήσιμος μετανόησε. Βαπτίσθηκε. Ἔγινε Χρι­στι­ανός. Ἔπρεπε ὅμως νά διορθώσει τό σφάλμα του. Νά τακτοποιήσει τήν προσβολή πού ἔκανε στό Φιλή­μο­να. Ἔπρεπε νά ἐπιστρέψει ἐκεῖ ἀπό ὅπου δραπέ­τευ­σε. Τοῦτο ἄλλωστε ἦταν καί ἡ συμβουλή τοῦ Παύλου. Ὅμως θά τόν δεχόταν ὁ κύριος του; Γιά τό λόγο αὐτό ὁ ἀποστολος Παῦλος στέλνει στό πνευματικό του τέκνο, τόν Φιλήμονα, συστατική ἐπιστολή γιά χάρη τοῦ Ὀνησίμου. Εἶναι ἡ πρός Φιλήμονα ἐπιστολή του.

Μικρή ἀλλά θεόπνευστη ἐπιστολή, γεμάτη ἀπό Πνεῦ­μα Θεοῦ, μέσα στήν ὁποία ἐμφανίζεται ἡ εὐγέ­νει­α, ἡ λεπτότητα, ἡ ἀγαπη τῆς ἀναγεννημένης ψυ­χῆς τοῦ ἀποστολου Παύλου. Ζητάει ἀπό τόν Φιλή­μο­να συμπάθεια καί χάρη γιά τό φυγάδα δοῦλο του Ὀνή­σιμο.

Ἦταν, τοῦ ὑπενθυμίζει, δοῦλος σου. Τώρα ὅμως νά τόν δεχθεῖς «οὐκέτι ὡς δοῦλον, ἀλλ ὑπέρ δοῦλον, ἀδελφόν ἀγαπητόν». Καί συνεχίζει: «Προσλαβοῦ αὐ­τόν ὡς ἐμέ». Δέξου τον μέ ἀγάπη ὅπως θά δεχόσουν ἐμένα τόν ἴδιο. Κι ἄν κάτι σοῦ ὀφείλει, μήν τό λο­γαριάσεις πιά σ’ αὐτόν ἀλλά σέ μένα.

Τοῦ γράφει καί κάτι ἀκομη πού δείχνει τήν εὐγέ­νεια τῆς ψυχῆς του. Τόσο, τοῦ λέει, ἀγαπησε τόν Ὀνή­σιμο, ὥστε θά τόν κρατοῦσε κοντά του, γιά νά δέχε­ται τίς πολύτιμες ὑπηρεσίες του, τίς ὁποῖες εἶχε ἀνάγκη. Δέν τό ἔκανε ὅμως, γιατί δέν θέλησε νά κάνει τίποτα χωρίς τή δική του ἔγκριση.

Καί στέλνει τόν Ὀνήσιμο στό Φιλήμονα συνο­δευ­όμενο ἀπό τόν ἀγαπητό ἀδελφό καί πιστό διά­κονο καί σύνδουλο ἐν Κυρίῳ Τυχικό. Καί στούς δυό ἐμπι­στεύ­εται καί εἰδική ἐπιστολή, τήν πρός Κολασσαεῖς, στό τέλος τῆς ὁποίας δέν παραλείπει νά συστήσει σέ ὅλη τήν Ἐκκλησία τῶν Κολασσαέων τόν Ὀνήσιμο ὡς πιστό καί ἀγαπητό ἀδελφό (Κολασ. δ 7, 9).

Μετά ἀπό αὐτά ἦταν δυνατόν νά μή δεχθεῖ τόν Ὀ­νήσιμο ὁ Φιλήμων; Τόν δέχεται καί μάλιστα μέ πολ­λή στοργή καί τιμή. Τόν βλέπει τώρα πιά τελείως ἀλ­λαγ­μένο, ἄνθρωπο νέο. Πόσα δέν εἶχαν νά ποῦν οἱ δυό τους. Οἱ πρώην κύριος καί δοῦλος, τώρα ὅμως ἀδελ­φοί, τέκνα τοῦ ἴδιου πνευματικοῦ πατέρα, τοῦ Παύ­λου, καί πολύ περισσότερο μέλη τοῦ ἴδιου σώ­μα­τος, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ!

Δέν ὑπάρχει ἀμφιβολια ὅτι ὁ Ὀνήσιμος θά ζήτησε μέ συστολή καί μέ ποικίλους τρόπους συγγνώμη ἀπό τόν κύριό του. Ἄλλα καί ὁ Φιλήμων ὄχι μόνο θά τοῦ τήν ἔδωσε, ἀλλα καί μέ εὐχαρίστηση θά ἄκουσε ὅλα τά περιστατικά τῆς Ρώμης καί θά δόξασαν ἀπό κοινοῦ τόν Θεό γιά τή στοργική ἐπέμβαση τῆς ἀγαθῆς Του πρόνοιας.

Ὅμως ὁ Φιλήμων παρά τή συγκίνηση δέν κρατάει τόν Ὀνήσιμο. Τόν κρατάει τόσο μόνο, ὅσο γιά νά χα­ροῦν οἱ Χριστιανοί τῶν Κολοσσῶν τήν ἐπιστροφή καί με­ταστροφή του στό Χριστό. Στή συνέχεια μέ τό δι­καί­ωμα πού εἶχε ὡς κύριος του, τόν ἀπαλλάσσει ἀπό τή δουλεία. Τοῦ χαρίζει τήν ἐλευθερία καί τόν στέλ­νει μέ χαρά πάλι στή Ρώμη, γιά νά ὑπηρετεῖ τό με­γάλο Ἀπόστολο καί πνευματικό του πατέρα. Μέ αὐτό τόν τρόπο τοῦ φαινόταν πώς καί ὁ ἴδιος στέκεται στό πλευρό τοῦ Παύλου, βοηθός καί συνεργάτης.

Καί πράγματι ὁ Ὀνήσιμος πρόσφερε τίς ὑπηρεσίες του στίς ἱεραποστολικές ἀνάγκες τοῦ Παύλου μέ πά-ραδειγματική καί θαυμαστή προθυμία καί ἀφοσίωση. Δυστυχῶς ὅμως δέν γνωρίζουμε τίποτε περισσότερο γιά τήν περίοδο αὐτή.

Ἡ παράδοση ἀναφέρει ὅτι μετά τό μαρτυρικό θά­νατο τοῦ ἀποστόλου Παύλου ὁ Ὀνήσιμος δέν ἀπο­μα­κρύνθηκε ἀπό τή Ρώμη. Ἔμεινε γιά μεγάλο διάστημα ἐκεῖ καί κήρυττε μέ θερμό ζῆλο τόν Χριστό μεταξύ τῶν εἰδωλολατρῶν. Ἀργότερα ἔφυγε ἀπό τή Ρώμη καί ἐγκαταστάθηκε στούς Ποτιόλους, κοντά στή ση­με­­ρινή Νεάπολη, γιά τόν ἴδιο ἱερό σκοπό τοῦ κηρύγ­μα­τος τοῦ Εὐαγγελίου.

Ἐδῶ ὅμως στούς Ποτιόλους δέν ἄργησε νά συλ­ληφθεῖ ἀπό τόν ἔπαρχο Τέρτυλο. Τό αὐτοκρατορικό ἄλλωστε διάταγμα τοῦ Νέρωνος ἦταν δριμύ ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν καί ἡ διαγωγή τοῦ αὐτοκράτορα θύμιζε ἐπίθεση ἄγριων θηρίων ἐναντίον τους.

Παρόλα αὖτα ὁ Ὀνήσιμος ἔδωσε ἐνώπιον τοῦ ἐπάρ­χου τήν καλή μαρτυρία Ἴησου Χριστοῦ, χωρίς νά πτοηθεῖ ἀπό τά μαρτύρια μέ τά ὁποῖα τόν ἀπειλοῦ­σαν. Πόθησε νά προσφέρει καί ὁ ἴδιος τή ζωή του γιά χάρη τοῦ Χριστοῦ ὅπως καί ὁ Παῦλος. Ἦταν καί αὐ­τός ἕνας τρόπος εὐγνωμοσύνης στόν Κύριο γιά ὅσα τοῦ εἶχε χαρίσει.

Καί ὁ Κύριος τόν ἀξίωσε μετά τίς ἰδιαίτερες ὑπη­ρε­σίες του κοντά στόν ἀποστολο Παῦλο, μετά τό μό­χθο γιά τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, νά μαρτυρήσει μέ τό φρικτό μαρτύριο τῆς θλάσεως τῶν σκελῶν του. Ἡ Ἐκκλησία μας γιά τίς πολλές του ὑπηρεσίες στό κήρυγμα καί γιά τό πολύτιμο ἀποστολικό ἔργο του τόν ὀνόμασε Ἀπόστολο.

Ὁ δοῦλος καί δραπέτης, ὁ σκληρός εἰδωλολάτρης καί κλέφτης μεταβλήθηκε μέ τή χάρη τοῦ Θεοῦ σέ ἅγιο καί ἀπόστολο. Δέν εἶναι ὅμως ἡ μόνη ἀναγεννη-σή πού ἔκανε ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ. Μυριάδες ψυχῶν μεταστράφηκαν μέχρι σήμερα καί ἔγιναν οἱ φωτεινοί παράγοντες μέσα στήν κοινωνία, ἐργάτες ἀληθινοῦ πολιτισμοῦ.

Μεγάλο δίδαγμα ἀποτελεῖ ἡ μεταστροφή τοῦ Ὀνησίμου, γιά νά μήν ἀπελπιζομαστε, ὅταν δικοί μας ἄνθρωποι, φίλοι καί συγγενεῖς, βρίσκονται μακριά ἀπό τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Θερμή προσευχή καί πολλή ἀγάπη χρειάζεται, γιά νά δεχθοῦν τήν ἐπίσκεψη καί τό φωτισμό τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ. Τότε ἡ πνευματική τους ἀναγεννηση εἶναι ἐξασφαλισμένη. Θά τούς δοῦ­με νέους ἀνθρώπους. Δημιουργικούς στό ἀγαθό. Ἀπο­στόλους στό περιβάλλον τους.

Κάθισμα τοῦ Ὄρθρου. Ἦχος πλ. δ

Ἐκ δουλείας τῆς πλάνης ἀπαλλαγείς ἀπελεύθερος ὤφθης ἐν τῷ Θεῷ αὐτοῦ δοῦλος γνήσιος χρηματίσας ἐν χάριτι

κοινωνός δεσμῶν δέ τοῦ Παύλου γενό­με­νος, διά Χριστόν ἐκτάνθης ἀδίκως Ἀπόστολε·

ὅθεν ἠξι­ώθης, μαρτυρήσας νομίμως, τῆς ἄνω λαμπρό­τη­τος, Ἱεράρχα Ὀνήσιμε.

Διά τοῦτο βοῶμεν σοι πρέ­σβευ­ε Χριστῷ τῷ Θεῷ τῶν πταισμάτων ἄφεσιν

δωρή­σα­­σθαι τοῖς ἑορτάζουσι πόθῳ τήν ἁγίαν μνήμην σου.

Κοντάκιον τοῦ Ἁγίου. Ἦχος δ

Ὡς ἁκτίς ἐξέλαμψας τῇ οἰκουμένῃ ταῖς βολαῖς λα­μπό­­μενος ἡλίου μάκαρ παμφαοῦς, Παύλου τόν κό­σμον φωτίσαντος· διό σέ πάντες τιμῶμεν, Ὀνήσιμε.

Ἀπό τό βιβλίο «Καλλίνικοι Μάρτυρες» Ἀρχιμ. Θεοδώρου Μπεράτη

Πηγή: Ο ΣΩΤΗΡ

Εικόνες από: crestinortodox.ro – days.ru –Ορθόδοξος Συναξαριστής

 το «σπιτάκι της Μέλιας»

violet flower smiley

Advertisements