Διονύσιος Ψαριανός (Μητροπολίτης Σερβίων καί Κοζάνης (+))

Σήμερα, 23 τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου, ἡ Ἐκκλησία ἑορτάζει καὶ τιμᾶ τὴν ἱερὴ μνήμη τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου ἐπισκόπου Ἰκονίου. Ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος εἶναι ἀπὸ τοὺς μεγάλους Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, συμπατριώτης καὶ σύγχρονος τῶν ἁγίων Βασιλείου τοῦ Μεγάλου καὶ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου.

Ὑπῆρξε κι αὐτός, ὅπως ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, μαθητὴς τοῦ Λιβανίου, καὶ διακρίθηκε πρῶτα ὡς ρήτορας καὶ δικηγόρος στὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸν ἀγαποῦσαν καὶ τὸν τιμοῦσαν ὅλοι γιὰ τὴν ἀρετή του καὶ γιὰ τὴ μεγάλη του μόρφωση. Κατεῖχε περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον τὴν ἔξω σοφία καὶ τὴ γνώση τῶν θείων Γραφῶν.

Ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος, νέος καὶ ἐπιτυχημένος πιὰ στὸ βίο του, περιφρόνησε λοιπὸν τὰ ἐγκόσμια, τὰ παράτησε ὅλα κι ἔφυγε στὴν ἔρημο. Ἔζησε ἀσκητικὰ πολλὰ χρόνια, νηστεύοντας καὶ προσευχόμενος. Ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ὡρίμασαν στὴν ἔρημο κι ἀπὸ ἐκεῖ ξεκίνησαν γιὰ τὸ κατοπινό τους ἔργο.

Τὸ 373 ὁ Μέγας Βασίλειος πρωτοστάτησε καὶ οἱ ἐπίσκοποι τῆς ἐπαρχίας τὸν ἐξέλεξαν καί, παρὰ τὶς διαμαρτυρίες του, τὸν χειροτόνησαν ἐπίσκοπο Ἰκονίου. Τότε ὁ Μέγας Βασίλειος τοῦ ἔστειλε χαιρετιστήρια ἐπιστολή, στὴν ὁποία τοῦ γράφει· «Χαίρει καὶ ἡ πατρὶς καὶ εὐφραίνεται ταῖς τοῦ Κυρίου οἰκονομίαις». Ἡ ἐκλογὴ καὶ χειροτονία τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου χαροποίησε τὴν Καππαδοκία.

Μέσα στὶς πολλὲς ἐπιστολὲς τοῦ Μεγάλου Βασιλείου πρὸς τὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο βλέπομε ποιὸς ἦταν ὁ Ἅγιος, τοῦ ὁποίου τὴ μνήμη ἑορτάζομε σήμερα, Σὲ μία του ἐπιστολὴ ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει πρὸς τὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο.

«Ἐθαυμάσαμεν δὲ σου τὴν φιλομάθειαν ὁμοῦ καὶ τὴν ταπεινοφροσύνην, ὅτι καὶ μαθεῖν καταδέχῃ τὴν τοῦ διδάσκειν τάξιν πεπιστευμένος, καὶ μανθάνειν παρ’ ἡμῶν, οἷς οὐδὲν πρόσεστι πρὸς γνῶσιν».

Θαύμασα, λέγει ὁ Μέγας Βασίλειος, καὶ τὴ φιλομάθειά σου καὶ τὴν ταπεινοφροσύνη σου, ὅτι καταδέχεσαι καὶ νὰ μάθης ἐσὺ ὁ δάσκαλος καὶ νὰ μαθαίνης ἀπὸ μένα, ποὺ δὲν ἔχω τίποτε νὰ σὲ διδάξω γιὰ νὰ μάθης. Αὐτὰ δὲν εἶναι μόνο φιλοφρόνηση τοῦ Μέγ. Βασιλείου, ἀλλὰ δείχνουν καὶ ποιὸς ἦταν ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος.

Ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν ἀρετὴ καὶ τὴν ἁγιωσύνη τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου γράφει ὁ Μέγας Βασίλειος στὶς ἐπιστολές του. Εἶναι γνωστὸ πὼς ὁ Μέγας Βασίλειος εἶχε κλονισμένη ὑγεία, γι’ αὐτὸ καὶ ζητοῦσε τὶς προσευχὲς ἑνὸς ἁγίου ἀνθρώπου καὶ τὸν παρακαλοῦσε νὰ τὸν ἐπισκέπτεται, γιὰ νὰ τοῦ δίνη δύναμη καὶ χαρά.

Γράφει λοιπὸν σὲ μιά του ἐπιστολή· «Σὲ παρακαλῶ νὰ προσεύχεσαι γιὰ μένα, τώρα ποὺ περισσότερο ἀπὸ ἄλλη φορὰ μοῦ χρειάζεται ἡ βοήθεια τῶν προσευχῶν σου»

Καὶ σὲ μιὰ ἄλλη ἐπιστολὴ γράφει πάλι ὁ Μέγας Βασίλειος πρὸς τὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο· «Ἂν μπόρεσης, ὅσο ἀκόμα εἶμαι στὴ ζωή, δόσε μου τὴ χαρὰ νὰ σὲ δῶ». Πολύ μᾶς συγκινεῖ αὐτὸς ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖο οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀλληλογραφοῦσαν μεταξύ τους.

Ὁ ἅγιος ‘Ἀμφιλόχιος ἔλαβε μέρος στὴ δεύτερη οἰκουμενικὴ Σύνοδο, ποὺ ἔγινε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 381. Ἐκεῖ τὸν θαύμασαν ὅλοι, καὶ τοὺς ἔκαμε μεγάλη ἐντύπωση ὁ τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖο διετύπωνε τὰ ἐπιχειρήματά του ἐναντίον τοῦ πνευματομάχου Μακεδονίου.

Ὅταν ἔληξε ἡ Σύνοδος, ὁ αὐτοκράτορας Θεοδόσιος θέλησε νὰ τὸν κράτηση κοντά του, ἀλλὰ ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος δὲν δέχθηκε καὶ εἶπε στὸν αὐτοκράτορα· «ὁ βοσκός, Βασιλιά μου, πρέπει νὰ εἶναι κοντὰ στὰ πρόβατά του».

Τὸν παρακάλεσε μόνο νὰ τοῦ κτίση δύο ναοὺς στὸ Ἰκόνιο. Ὁ αὐτοκράτορας ἔκτισε τοὺς ναούς, τοὺς ὁποίους ὁ ἅγιος Ἀμφιλόχιος κάλεσε καὶ τοὺς ἐγκαινίασε ὁ Μέγας Βασίλειος.

Στὸ Πηδάλιο τοῦ ἁγίου Νικόδημου τοῦ Ἁγιορείτη, ποὺ εἶναι ὅλοι οἱ Κανόνες τῶν οἰκουμενικῶν καὶ τῶν τοπικῶν Συνόδων, ὡς καὶ τῶν ἁγίων Πατέρων, εἶναι καὶ οἱ 92 Κανόνες τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Οἱ 92 αὐτοὶ Κανόνες, ὅλοι σχεδόν, εἶναι ἀπὸ τὶς τρεῖς κανονικὲς ἐπιστολὲς τοῦ Μεγάλου Βασιλείου πρὸς τὸν ἅγιο Ἀμφιλόχιο.

Φαίνεται στὶς ἐπιστολὲς αὐτὲς ὄχι μόνο ἡ σοφία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀνύστακτη φροντίδα τοῦ ἁγίου Ἀμφιλοχίου, ποὺ διαρκῶς ζητοῦσε νὰ ἔχη τὴ γνώμη τοῦ συμπατριώτη του ἀρχιεπισκόπου Καισαρείας, γιὰ ζητήματα τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων τοῦ πνευματικοῦ του ποιμνίου.

Ἐπίσης τὴ σπουδαία πραγματεία του «Περὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος», ὁ Μέγας Βασίλειος τὴ γράφει καὶ τὴν ἀφιερώνει πρὸς τὸν «ἐν ἁγίοις Ἀμφιλόχιον ἐπίσκοπον Ἰκονίου». Ἀμήν.

Πηγή: Αγία Ζώνη

violet flower smiley