%cf%84%ce%b1%ce%be%ce%b9%ce%b4%ce%b9%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd-%cf%86%cf%85%cf%84%cf%89%ce%bd

Νίκος Ψιλάκης

Δεν ταξιδεύουν μόνον οι άνθρωποι. ούτε τα ζώα μόνο!

Το πιο συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία του κόσμου το έχουν κάμει τα φυτά. Δέντρα, θάμνοι, λουλούδια, όλα ταξιδεύουν.

Πότε μέσα σε κάποιο κούφιο καλογερικό μπαστούνι, πότε στ’αμπάρια των πλοίων, πότε στις τσέπες κάποιου ξελογιασμένου ταξιδιώτη.

Μόνο που σε κάποιες άλλες εποχές, πριν από τη μεγάλη έκρηξη της τεχνολογίας των μεταφορών, τα ταξίδια ήταν αργά, ήπια, λιγότερο επισφαλή από τα σημερινά, αυτά που μας κουβαλούνε τους ανεπιθύμητους επισκέπτες – ζουζούνια και σκαθάρια σαν το κόκκινο των φοινίκων.

Βλέποντας στις αλιτάνες της καλυβιανής τούτο το πανέμορφο λουλούδι, μια αληθινή έκρηξη χρωμάτων, θυμήθηκα τον πρώτο γυμνασιακό χρόνο και το βιβλίο της φυτολογίας.

Το ξεφύλλισα, όπως κάναμε πάντα με τα καινούργια βιβλία μας, κι έμεινα με το στόμα ανοικτό. Το πρώτο που διάβασα ήταν η ιστορία της βερικοκιάς.

Ώστε το δέντρο που σκαρφάλωνα στον κορμό του πότε για να γευτώ τα γλυκόκαρπα βερίκοκά του και πότε για να κυνηγήσω τζιτζίκια, καταγόταν από… την Κίνα.

Από κει είχαν έρθει οι μακρινές γιαγιάδες του. και να ήταν μόνον η βερικοκιά;

Τα περισσότερα δέντρα, που ως τότε τα θεωρούσα δικά μου, είχαν έρθει από τα πέρατα του κόσμου! Από την Κίνα, την Περσία, την Ινδία, τον Καύκασο, το Μεξικό…

Παιγνίδιζε ο ήλιος με τις απίστευτες διαβαθμίσεις ανάμεσα στο κίτρινο και το κόκκινο, ήταν απόγευμα πια και το φθινόπωρο πυρπολούσε τις αισθήσεις, την όραση και την όσφρηση – τις ανυφάντρες του νου που έλεγε κι ο Καζαντζάκης – γέμιζαν τα μάτια μου χρώμα. κάπως έτσι άρχισα να υφαίνω κι εγώ μυστικά και φανερά ταξίδια στα στημόνια της ιστορίας.

Ταξίδι του πολιτισμού είναι τα δρομολόγια των φυτών και των δέντρων. Μόνο που δεν μπορεί κανείς να τ’αναπλάσει·  τα δρομολόγια των φυτών ανήκουν στα «ψιλά γράμματα» της ιστορίας.

Ποιος θυμάται σήμερα τους ταξιδιώτες που κουβάλησαν στο Αιγαίο τις περίφημες γκαβάφες του Νείλου;

Ίσως κάποιοι μετανάστες, ίσως κάποιοι απόδημοι, αμέτρητα είναι τα «ίσως» της ιστορίας.

Πάντως, η γκαβάφα (γκουάβα είναι η επίσημη ονομασία της), ρίζωσε στο Αιγαίο κι έδωσε καρπούς φορτωμένους με απίστευτες ποσότητες βιταμίνης C.

Ποιος θυμάται κι εκείνον τον ρέκτη καλόγερο της Άρβης που, σαν γύρισε από το προσκύνημα στο Σινά, δεν κουβαλούσε τίποτ’ άλλο μαζί του παρά μόνο μια γλάστρα; καμιά απ’ όλες τις γαλιφιές της Ανατολής, κανένα απ’ όλα τα καλούδια της Αίγυπτος δεν τον γοήτεψε τόσον όσο τον μάγεψε ένα πλατύφυλλο δεντράκι που το έβλεπε να φυτρώνει στην αφρικάνικη γης.

Το φύτεψε δίπλα στο κελί του, το πότισε, το κανάκεψε, το είδε να ριζώνει πολλά μίλια μακριά από τα χώματα του Νείλου, να βγάνει καινούργια φύλλα και ν’ αυγαταίνει.

Λέγεται πως εκείνος ο καλόγερος ήταν ο πρώτος που δοκίμασε ντόπιες μπανάνες, κρητικές. γιατί εκείνο το παράξενο πλατύφυλλο φυτό, που κουβαλούσε με τόσο κόπο από την Αίγυπτο, ήταν η πρώτη μπανανιά που καλλιεργήθηκε στην Ευρώπη.

Έτσι λέει η τοπική παράδοση… γέρασε ο καλόγερος, πέθανε, μα άφησε πίσω του χιλιάδες δέντρα, όσα φυτρώνουν στα χώματα της Άρβης.

Έτσι γιατί μπορεί να φεύγουν οι άνθρωποι, μα τα φυτά και τα λουλούδια τους μένουν· και συνεχίζουν να ταξιδεύουν!

Φωτογραφία – Κείμενο Νίκος Ψιλάκης 

Αντιγραφή για το «σπιτάκι της Μέλιας»

Από το περιοδικό ΥΠΕΡ|τεύχος 71 | Φθινόπωρο 2014 |

το «σπιτάκι της Μέλιας»

violet flower smiley