Απεικονίζεται η ανηφορική οδός που οδηγεί στα Βοδενά, δηλαδή στη σημερινή Έδεσα.

Μετά την απελευθέρωση της Βέροιας και της Νάουσας ο Ελληνικός στρατός, συνεχίζοντας τη νικηφόρα προέλασή του, κατάφερε να απελευθερώσει πρώτα την πόλη της Έδεσσας (Βοδενά) και κατόπιν το Αμύνταιο.

Οι Τούρκοι, εγκαταλείποντας τις θέσεις τους, αδύναμοι να αντισταθούν, περιορίζονται στην περιοχη των Γιαννιτσών.

Απελευθέρωση της Έδεσσας [Βοδενά] (18 Οκτωβρίου 1912)

Μετά την απελευθέρωση της Βέροιας και της Νάουσας οι κάτοικοι της Έδεσσας μαθαίνουν τα νέα οι μεν Έλληνες με χαρά και ανυπομονησία για τη δική τους απελευθέρωση, ενώ οι Τούρκοι με αγωνία για την τύχη των ίδιων και των περιουσιών τους.

Ο Τουρκικός στρατός αποφασίζει να εγκαταλείψει την πόλη και κατευθύνεται προς την περιοχή των Γιαννιτσών.

Στην Έδεσσα μένουν μόνο κάποιοι άνδρες της Τουρκικής Εθνοφρουράς, ο Δήμαρχος Αλή Ριζά, ο Καϊμακάμης Γκαλίπ μπέης και ο Ταγματάρχης Ρασίτ μπέης. Εκείνες τις ημέρες συνελήφθησαν από τους Τούρκους κάποιοι επιφανείς Έλληνες οι οποίοι μεταφέρθηκαν στις φυλακές Επταπυργίου της Θεσσαλονίκης.

Όταν αντιλαμβάνονται πλησίον τη δύναμη του Ελληνικού στρατού, βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα: να προβάλουν αντίσταση ή να παραδώσουν ειρηνικά την πόλη στους Έλληνες. Φάνηκε πιο συνετη η δεύτερη επιλογή.

Ο Τούρκος διευθυντής του Ιεροδιδασκαλείου σπεύδει στη Μητρόπολη της Έδεσσας, για να προετοιμάσει το έδαφος. Την επομένη οι Τουρκικές αρχές, ο Μητροπολίτης Κωνστάντιος και οι Δημογέροντες συγκεντρώνονται στη Μητρόπολη της Έδεσσας και οι Τούρκοι ζητούν επισήμως προστασία σε περίπτωση που ο Ελληνικός στρατός κυριεύσει την πόλη.

Φωτογραφία από το σιδηροδρομικό σταθμό των Βοδενών. (Έδεσσα).

Στις 17 Οκτωβρίου το βράδυ η έκτη ημιλαρχία με επικεφαλή τον Ανθυπίλαρχο, Αργ. Σταυρόπουλο, από τη Βέροια, κινείται προς Σκύδρα και καταλαμβάνει τον σιδηροδρομικό σταθμό της.

Την Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 1912, εορτή του πολιούχου Αγίου Λουκά, τρεις άνδρες του Ελληνικού στρατού οι: Β. Λαγωνίκος, Ν. Λιβανός και Ν. Αγγελής καταλαμβάνουν τον σιδηροδρομικό σταθμό Έδεσσας.

Μετά από αψιμαχίες, όπου σκοτώθηκαν δύο μαθητές και ο ιερέας του χωριού Σωτήρα, φτάνει στο σταθμό τρένο που μετέφερε ένα λόχο πεζικού του Ελληνικού στρατού υπό τις διαταγές του αξιωματικού Β. Γεννηματά.

Αυτοί είναι οι πρώτοι Έλληνες που μπαίνουν στην Έδεσσα μέσα σε ατμόσφαιρα ενθουσιασμού.

Οι Τούρκοι, κρατώντας λευκή σημαία, παραδίνονται. Η επίσημη παράδοση της πόλης έγινε από τον Δήμαρχο Αλή Ριζά 18 Οκτωβρίου 1912 στις 11 το πρωί.

Λέγεται πως κάποιος πρόγονος του Ριζά είχε παραδώσει (πριν 530 χρόνια) την Έδεσσα στους Τούρκους.

.

Πηγή: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ