Εκείνο όμως που κάνει γνωστή σήμερα την Κορνοφωλιά είναι το περίφημο μοναστήρι της που βρίσκεται ένα χιλιόμετρο περίπου στα δυτικά του χωριού.

Το μοναστήρι της Κοίμησης της Θεοτόκου που είναι μετόχι της Μονής Ιβήρων του Αγίου ‘Όρους.

Η ιστορία του χάνεται στα βάθη του παρελθόντος. Φαίνεται πως στην αρχή ήταν μικρό ξωκκλήσι που τιμούνταν στ’ όνομα της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Κι ήταν το ξωκκλήσι αυτό πλάι’ σε πηγή με καθαρό και πόσιμο νερό. Η πηγή αργότερα έγινε υπόγεια δεξαμενή και πηγάδι που βρίσκεται σήμερα μέσα στην εκκλησία του μοναστηριού και αποτελεί άγιασμα του.

Το αρχαιότερο κείμενο που υπάρχει σήμερα και αφορά την ιστορία του είναι πατριαρχικό συγγίλιο (απόφαση) του 1781 και βρίσκεται στη βιβλιοθήκη της Μονής Ιβήρων του Αγίου Όρους.

Με την απόφαση αυτή αναγνωρίζεται ότι η Μονή νόμιμα περιήλθε από τη Μητρόπολη Διδυμοτείχου στη Μονή Ιβήρων το 1756 που ανέλαβε να ανταποκριθεί στις οικονομικές υποχρεώσεις της.

Η φήμη της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της Πορταΐτισσας, που βρίσκεται στο μοναστήρι, είχε απλωθεί σ’ όλη τη Θράκη.

Η εικόνα της είναι αντίγραφο της Πορταΐτισσας του Αγίου Όρους και ήρθε από τη Μονή των Ιβήρων όταν το μοναστήρι έγινε μετόχι του. Λένε πως είναι έργο του Πανσέληνου, δεν υπάρχει όμως κανένα γραπτό στοιχείο για τη χρονολόγηση της.

Το μοναστήρι έγινε αναπόσπαστο μέρος της λατρευτικής ζωής του λαού του Έβρου και η ιστορία του δένεται με την ιστορία της περιοχής.

Πρόκειται για ίδρυμα μάλλον του α΄ μισού του 18ου αιώνος: η παλιότερη μαρτυρία εντοπίζεται σε σιγίλλιο (1747) του πατριάρχου Παϊσίου του Β΄ και τα παλαιότερα ευρήματα χρονολογούνται στο β΄ μισό του 18ου αιώνος (ταφόπλακα του 1771 του ηγουμένου Αυξεντίου).

Σύμφωνα με το πατριαρχικό σιγίλλιο το μοναστήρι λόγω χρεών κατέστη μετόχι της αγιορείτικης Μονής Ιβήρων, καθεστώς που ισχύει μέχρι τις μέρες μας. Στο μοναστήρι σήμερα είναι εγκαταστημένη γυναικεία αδελφότητα.

Το καθολικό είναι τρίκλιτη θολωτή βασιλική με ενιαία δίρριχτη στέγη. Επάνω από την κεντρική είσοδο του κυρίως ναού, η κτιτορική επιγραφή σε μαρμάρινη πλάκα πληροφορεί ότι το υπάρχον καθολικό κτίσθηκε στη θέση παλαιοτέρου, που ήταν σε κακή κατάσταση και εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου του 1857.

Κτίτωρ ήταν ο προηγούμενος Πολύκαρπος, Διδυμοτειχίτης την καταγωγή. Μεταγενεστέρως προσετέθησαν ο νάρθηκας στη δυτική πλευρά του καθολικού και πρόσκτισμα στη βόρεια.

Το ξυλόγλυπτο κιβώριο της αγίας τραπέζης είναι έργο παλαιότερο της ανεγέρσεως του καθολικού, το τέμπλο κατασκευάστηκε το 1865, οι περισσότερες από τις εικόνες είναι έργα Θρακιωτών ζωγράφων του 19ου αιώνος, η εικόνα της Πορταϊτίσσης αντιγράφει την ιβηρίτικη εικόνα και η πλάκα της αγίας τραπέζης φέρει πλήθος γραμμάτων, αρχικών πιστών, σύμφωνα με συνήθεια διαδεδομένη στον Έβρο τον 19ο αιώνα.

Εξωτερικά το καθολικό κοσμούν λιγοστά λιθανάγλυφα (σταυροί και δράκοντες).

Η νότια πτέρυγα των κελλιών κτίστηκε το 1904, κάηκε και ξανακτίστηκε το 1909. Στις παλαιές κατασκευές ανήκει επίσης ο λιθόκτιστος περίβολος της μονής.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ: Κ. Kουρτίδης, Kορνοφωλεά και η Μονή Κορνοφωλεάς, Θρακικά 13 (1940), σ. 217-222. Γ. Λαμπουσιάδης, Οδοιπορικόν, Θρακικά 15 (1941), σ. 132-133. Ν. Δούκας, Το Μοναστήρι της Κορνοφωλιάς, Θρακικά 40 (1966), σ. 139-146. Χρ. Παπασταματίου-Mπαμπαλίτης, Η Ιερά Μονή Kορνοφωλιάς, Θρακικά 41 (1967), σ. 87-94. Α. Μπρίκας, Δύο εικόνες του αγίου Γεωργίου στις Μονές Δαδιάς και Κορνοφωλιάς, 3ο Διεθνές Συμπόσιο Θρακικών Σπουδών, Κομοτηνή, 25-30 Μαΐου 1998, Πρακτικά, Κομοτηνή 2005, σ. 601-611.

Πηγή:Λάδη Διδυμοτείχου, Έβρος

Η τοιχογραφία είναι έργο του Μάρκου Καμπάνη από:behance.net

το «σπιτάκι της Μέλιας»